Gdynia - Witomino — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Witomino było przed 1920 rokiem wsią powiatu wejherowskiego — Kreis Neustadt in Westpreußen w rejencji gdańskiej. Franz Schultz w kronice powiatów wejherowskiego i puckiego notuje je jako osadę, która wraz z sąsiednim, dziś zanikłym Grabowem przeszła w 1283 roku w ręce niemieckiego lennika, a przed pierwszym rozbiorem należała do klasztoru brygidek w Gdańsku. Tamtejsi ewangelicy należeli do parafii Mały Kack i Sopot: Harnoch wymienia w 1890 roku szkołę w Witominie wśród szkół tej parafii, a jej cmentarze umieszcza w Małym Kacku i w Sopocie. Kwatera ewangelicka na Witominie jest młodsza i polska. Miejski cmentarz Gdyni otwarto tu w 1929 roku, a 21 lipca 1931 roku Komisariat Rządu przyznał na nim teren nowo zorganizowanej Polskiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Gdyni; za jej powstaniem stał komitet organizacyjny Adolfa Martensa, wspierany przez księdza Gustawa Manitiusa z Poznania. Cmentarz ewangelicki założono więc w 1931 roku i był on nekropolią polskiego, luterańskiego zboru międzywojennej Gdyni — miasta leżącego w Drugiej Rzeczypospolitej. Zbór działał krótko. Po 1939 roku parafia straciła możliwość działania: księdza Kahané wysiedlono, a w 1941 roku zamordowano. Po 1945 roku część ewangelicką włączono w strukturę Cmentarza Witomińskiego i zachowały się na niej niektóre dawne groby. Dziś jest to czynna nekropolia komunalna przy ulicy Witomińskiej, na działce numer 153/13, prowadzona przez Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Gdyni; w ewidencji konserwatorskiej figuruje jako…