Gdynia-Witomino — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Miejski cmentarz Gdyni otwarto tu w 1929 roku, a 21 lipca 1931 roku Komisariat Rządu przyznał na nim teren nowo zorganizowanej Polskiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Gdyni. Adolf Martens stał na czele komitetu organizacyjnego parafii, który wspierał ksiądz Gustaw Manitius z Poznania. Cmentarz ewangelicki był nekropolią polskiego, luterańskiego zboru międzywojennej Gdyni. Jerzy Domasłowski podaje szczegóły: Komisariat Rządu przyznał zborowi hektar gruntu dwa dni po inauguracyjnym nabożeństwie. Grunt leżał w lesie witomińskim, przy ówczesnej Szosie Witomińskiej — dziś jest to teren za kaplicą cmentarną. Urządzenie cmentarza kosztowało zbór 1315 złotych. W średniowiecznych dokumentach Witomino pojawia się jako miejsce graniczne sąsiedniej Gdyni. Franz Schultz w kronice powiatów wejherowskiego i puckiego notuje Witomino jako osadę, która wraz z sąsiednim, dziś zanikłym Grabowem przeszła w 1283 roku w ręce niemieckiego lennika. Według Theodora Hirscha Piotr z Russocina, oddając w 1362 roku Gdynię dwóm sołtysom do osadzenia na prawie niemieckim, zastrzegł sobie sześć łanów „blisko Wytomina”. W 1429 roku nowy przywilej oddał mieszkańcom Gdyni do użytku sześć łanów lasu na granicy Witomina, nienadającego się pod uprawę. Według Schultza przed pierwszym rozbiorem Witomino należało do klasztoru brygidek w Gdańsku. Mieszkali tu najemni robotnicy i komornicy: księga zgonów parafii w Małym Kacku zapisała w 1827 roku śmierć robotnika Johanna Ludwiga Schroedera z Witomina, żonatego z …