Mały Kack — kościół ewangelicki (parafia macierzysta Sopotu)

Z Wikipedii (PL)

Mały Kack (po niemiecku Klein Katz) był ewangelicką parafią macierzystą tej części Pomorza — Meyers Gazetteer notuje tu ewangelicki kościół parafialny i parafię protestancką Klein Katz (sąsiedni Groß Katz był katolicki), przy 301 mieszkańcach. Kościół ewangelicki ufundował w 1586 Jerzy (Georg) Rosenberg, późniejszy burmistrz Gdańska, głównie dla robotników miejscowej kuźnicy. 📌 Wieś była gniazdem hrabiowskim: tabela świadczeń z 1773 roku wymienia folwark o sześciu włókach chełmińskich należący do „hrabiego Krokowa na Małym Kacku”, a obok niego cztery inne dwory szlacheckie — Tokarskich, von Malotki, von Robakowskich i von Grube — każdy o jednej włóce i dziewiętnastu zagrodnikach. Administracyjnie obiekt należał do Kreis Neustadt in Westpreußen (Regierungsbezirk Danzig, Amtsgericht Zoppot) — w Prusach do 1920, następnie w Polsce (korytarz pomorski), nie w Wolnym Mieście Gdańsku. W marcu 1945 roku kościół poważnie ucierpiał w walkach; w latach 1948–1955 został rozbudowany i przejęty przez katolików jako kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Matki Bożej Bolesnej (funkcja do dziś). Przy dawnej świątyni luterańskiej chowano zmarłych różnych wyznań protestanckich. 📌 Wydzielenie z tutejszej parafii osobnej gminy w Karczemkach — po niemiecku Friedenau — w 1873 roku potwierdza statystyka Agathona Harnocha; wcześniejsza wątpliwość co do tej daty jest już bezprzedmiotowa. 📌 Harnoch pozwala też sięgnąć głębiej w dzieje tej parafii i pokazać jej rozmiary. Duchownego wzmiankowano w Małym…