Koszwały — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Koszwały (po niemiecku Gottswalde) to dawna wieś parafialna na Żuławach Gdańskich, w powiecie Danziger Niederung; w latach 1920–1939 leżały na obszarze Wolnego Miasta Gdańska. Czternastowieczny kościół katolicki przejęli tu po Reformacji ewangelicy-luteranie, a w 1672 roku wznieśli nową świątynię o konstrukcji ryglowej, z wieżą od zachodu. Cmentarz był przykościelny i luterański. ⚠ Nie mennonicki — i mówią to liczby. Słownik geograficzny notuje pod koniec XIX wieku 434 ewangelików, siedemdziesięciu katolików i zaledwie jedenastu mennonitów przy 53 domach; mennonici byli tu nieliczną mniejszością i własnego cmentarza w tym miejscu nie mieli. 🟡 Inny wypis, przypisany tomowi IX Słownika, podaje w tym samym miejscu 340 ewangelików i 5 katolików — tych liczb nie da się pogodzić z poprzednimi i pochodzą najpewniej z sąsiedniego hasła, na które wypis zaszedł; nie należy ich traktować jako danych o tej wsi. Statystyka kościołów ewangelickich Agathona Harnocha z 1890 roku notuje tutejszą parafię jako „Gotteswalde” w diecezji Danziger Werder: pod patronatem magistratu, z organami o 17 głosach i 560 duszami. Kościół spłonął w 1945 roku, a po wysiedleniu ludności niemieckiej nekropolię porzucono. 📌 W latach osiemdziesiątych XX wieku wzniesiono na tym miejscu nowy kościół katolicki — i wmurowano w jego ściany zachowane płyty nagrobne z XVII i XVIII wieku. Powstało w ten sposób lapidarium: dawni mieszkańcy zostali w murach nowej świątyni. *Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskieg…