Czapielsk — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Czapielsk (po niemiecku Groß Czapielken) w gminie Kolbudy ma w źródłach kartę wyznaniową o wiele starszą niż jego cmentarz. 📌 Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku wraca do wsi trzykrotnie — i za każdym razem ostrzej. Najpierw rzeczowo: wieś Wilhelma Bąkowskiego, „wszystko heretyckie”. Potem, że kaplicy nie dało się obejrzeć, bo właściciela nie było, „a on jako heretyk każe wszystko załatwiać po heretycku”. Wreszcie: kościół „sprofanowany przez swego patrona”, z życzeniem — „krew owieczek na niego i grzechy jego, jeśli nie zechce wrócić do zdrowszego rozumu”. ⚠ Ostatnie zdanie to język polemiczny wizytatora, przytaczany jako cytat ze źródła, nie jako ocena. 📌 Brat Wilhelma, Piotr Bąkowski, trzymał sąsiednią Żuławkę i był katolikiem. 📌 Identyfikację wsi potwierdza indeks geograficzny wydawcy w trzecim zeszycie: „Czapielsk, Czapielken (Ciepielsk, Czepielsk, Czepielczko, Czepielskie…)” — wszystkie te formy oznaczają tę samą miejscowość. Ks. Jakub Fankidejski opisuje jej dalsze dzieje: w 1617 roku nabyli ją jezuici ze Szotlandu od Krzysztofa Borzewicza. 🔴 Kwotę źródła podają rozbieżnie: 91 500 złotych u Fankidejskiego, 31 000 złotych polskich w wypisie ze *Słownika geograficznego*. Rozbieżność zostaje otwarta. Na rozległym, lesistym obszarze założyli w krótkim czasie dziewięć nowych wsi — wśród nich Hutę Górną i Dolną, Marszewy, Krymki, Zalesie, Czapielską Wolę i Babi Dół — a w samym Czapielsku utrzymywali bez przerwy osobny dom misyjny dla Kaszub, w który…