Frank — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nieczynny cmentarz ewangelicki we Franku — po niemiecku *Frankenfelde* — leży w gminie Kaliska w powiecie starogardzkim. Kiedy go założono, nie wiadomo: daty nie podaje ani karta cmentarza, ani krajowa ewidencja zabytków. Wieś była mała, a wyznania dzieliły ją niemal po połowie: pruski spis powszechny z 1885 roku naliczył tu 119 mieszkańców, z czego 64 ewangelików i 55 katolików; ci ostatni podlegali parafii w Hoch Stüblau. Własnej świątyni ewangelicy nie mieli — należeli do parafii w *Bordzichow*, dzisiejszym Borzechowie — i to im właśnie został we Franku cmentarz. Parafia borzechowska była wtedy młoda. Powstała, jak zapisał Agathon Harnoch, z prośby skierowanej wprost do Fryderyka Wilhelma III: nowo ukonstytuowana gmina dostała siedem tysięcy talarów, plac na królewskim folwarku domenalnym pod kościół, plebanię i dom szkolno-organistowski, cztery łany z częścią łąk nad Czarną Wodą oraz stały roczny dochód. Kościół pod patronatem królewskim poświęcono 7 lipca 1833 roku; nad wejściem między dwiema wieżami dzwonnymi wykuto napis „Der Gottesverehrung geweihet MDCCCXXXIII”, na ołtarzu zawisł obraz Meyerheima z Wieczerzą Pańską, a ambonę ozdobiono wizerunkiem Lutra. Zanim to nastąpiło, ewangelicy z tych stron należeli do Nowej Paleśnicy i do Starogardu. Frank miał w tej parafii własną szkołę, a cała liczyła około trzech tysięcy stu czterdziestu jeden dusz. Cmentarz leży za ostatnimi zabudowaniami wsi, przy szosie ze Zblewa do Czerska, na lekkim wyniesieniu ponad poziom drogi: …