Tyłowo — cmentarz ewangelicki
Tillau
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- pucki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Poewangelicki cmentarz w Tyłowie leży na zachód od wsi, w stronę Lubocina. Wojewódzka ewidencja zabytków gminy Krokowa wymienia go pod pozycją 156 jako dawny cmentarz ewangelicki o powierzchni 0,08 hektara, datowany na połowę XIX wieku; obok, pod pozycją 155, figuruje cmentarz rzymskokatolicki. Z tym położeniem zgadzają się punkt wskazany przez Marka Drzewieckiego, pomiar czytelniczki atlasu i sygnatura cmentarza na niemieckiej mapie topograficznej (Messtischblatt). Karta cmentarza z 30 października 1985 roku opisuje jego stan słowami: „Cmentarz i groby całkowicie zdewastowane”. Pozostało wtedy około piętnastu mogił ziemnych i umocnionych, nieliczne obramienia grobów i fragmenty postumentów pod płyty nagrobne, a żaden nagrobek nie nosił czytelnej daty. Teren, założony na rzucie kwadratu, otaczał zachowany fragment obwałowania kamienno-ziemnego, wśród starodrzewu rosły cztery buki, pięć brzóz i świerk. Tyłowo, po niemiecku Tillau, leżało w powiecie puckim, nad Jeziorem Żarnowieckim. Stał tu katolicki kościół; *Słownik geograficzny* nazywa go filialnym, notując zarazem, że „jeszcze 1780” był parafialny. Około 1687 roku tutejsza kaplica popadła w ruinę za dziedzica von Czapskiego, gorliwego zwolennika nauki luterańskiej; według kartuskiego przeora Schwengla kościół długo stał pusty, a poddanych zmuszano do przejścia na wiarę ewangelicką. Pruskie księgi hipoteczne podają ciąg właścicieli Tyłowa: Anna Katarzyna Czapska, od 1698 roku Krzysztof Czapski, potem jego syn Jan Jerzy, kt…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Lubocino, stary cmentarz ewangelicki (adres: 15 Lubocino, Tyłowo) — BillionGraves — audyt workflow
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Putzig — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, hasło „Tyłowo” — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- „Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny”, Pelplin 1928 (nakładem Kurii Biskupiej) — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. III”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 91 (2009) — repertorium archiwalne
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 662 — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 1499 (s. 170) — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 194, pozycja 376 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 184 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 84 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1938 nr 9 poz. 56, pozycja 92 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1235 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.