Tyłowo — cmentarz (ewangelickie)
Tillau
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- pucki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Tyłowo, po niemiecku Tillau, leżało w powiecie puckim, nad Jeziorem Żarnowieckim. Stał tu katolicki kościół — 🟡 *Słownik geograficzny* nazywa go filialnym, notując zarazem, że „jeszcze 1780” był parafialny, więc siedzibą parafii wieś być przestała — natomiast ewangelicy chodzili do Krokowej, do parafii związanej z ewangelickim rodem von Krockow. 📌 Potwierdza to kolumna parafii w spisie z 1 grudnia 1910 roku, która przypisuje Tillau wprost do Krockow. Własnego kościoła ani kaplicy ewangelickiej w Tyłowie nie było, działała za to szkoła ewangelicka. 📌 Krokowska parafia była duża i zamożna. Harnoch w 1890 roku notuje przy niej trzy dzwony, organy o jedenastu głosach i 3600 dusz, a w ciągu roku 140 chrztów, 28 ślubów, 2360 komunikantów i 88 pogrzebów; kościół poświęcono 10 maja 1850 roku. 🎯 Liczby z dwóch niezależnych źródeł zgadzają się tu co do jednej osoby: spis z 1885 roku i *Słownik geograficzny* podają zgodnie 147 mieszkańców — 83 ewangelików i 64 katolików, w szesnastu domach i dwudziestu siedmiu gospodarstwach domowych, na 920 hektarach. 📌 Trzydzieści sześć lat później obraz był już inny. Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował tu 179 mieszkańców, ale ewangelików już tylko dwudziestu dwóch; narodowość polską podało 149 osób, niemiecką trzydzieści. Zachował się poewangelicki cmentarz, ujęty w gminnej ewidencji zabytków Krokowej pod pozycją 149, położony na zachód od wsi, w stronę Lubocina. 🟡 Dokładne położenie i stan zachowania czekają na wer…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Lubocino, stary cmentarz ewangelicki (adres: 15 Lubocino, Tyłowo) — BillionGraves — audyt workflow
- F. Schultz, Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig (ok. 1912) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreußen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Putzig — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, hasło „Tyłowo” — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.