Starzyński Dwór — kaplica grobowa rodziny von Grass (ewangelicka)
Klein Starsin (Mausoleum der Familie von Grass)
- Powiat
- pucki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
W parku dworskim w Starzyńskim Dworze, po niemiecku Klein Starsin, stoi kaplica grobowa rodziny von Grass. Wojewódzka ewidencja zabytków gminy Puck prowadzi ją jako „kaplicę grobową Grassów” przy ulicy Parkowej, pod pozycją 178. Majątek był do 1818 roku domeną królewską; w lutym 1823 roku przeszedł w ręce rodziny Grass, wywodzącej się z gdańskiego kupiectwa. Gustav Grass, urodzony w Gdańsku 27 grudnia 1802 roku jako syn kupca Johanna Christopha Grassa i Justiny Renaty z domu Röhr, nobilitowany w 1840 roku przez Fryderyka Wilhelma IV, ożenił się w Gdańsku 20 listopada 1823 roku z Berthą Emilie Laurą von Selchow, córką Friedricha Wilhelma Selchowa; w 1873 roku obchodzili złote gody, a w 1883 roku — diamentowe. W 1829 roku został deputowanym powiatowym i w 1834 roku zastępował landrata. Rodzina była ewangelicka. Agnieszka Godfrejów-Tarnogórska odnalazła w księgach metrykalnych Pucka chrzest Johanny Emilie, córki Gustava i Berthy, a wcześniejszy chrzest w rodzinie — w gdańskim kościele Mariackim, wówczas ewangelickim. Według urzędowego podręcznika rejencji gdańskiej z 1869 roku majątek rycerski *Klein Starzin* z *Nowinken*, dawniej domena, liczył 241 mieszkańców, w tym 42 ewangelików i 199 katolików. Stało w nim 19 budynków mieszkalnych. Ewangelicy należeli do parafii w Krokowej; katolicy — do parafii w Starzynie; miejscowość miała własny okręg szkolny. Odnotowano tu także młyn wodny. Zmarł w Starzyńskim Dworze 7 maja 1886 roku o szóstej rano; akt zgonu, spisany w Klaninie i w…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzka ewidencja zabytków, gmina Puck, poz. 178 — kaplica grobowa Grassów — ewidencja konserwatorska
- Karta zabytku „Kaplica grobowa rodziny von Grass”, NID — ewidencja konserwatorska
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 659 — monografia
- J. Muhl, „Danziger Bürgergeschlechter in ländlichem Besitz”, Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins, z. 71 (1934), s. 89–114 (Graß, Klein Starsin) — czasopismo
- Gemeindelexikon … Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis 1 XII 1910), Kreis Putzig, s. 48, poz. 69 — spis urzędowy
- A. Godfrejów-Tarnogórska — korespondencja z autorem atlasu, 2.10.2026 (księgi metrykalne Pucka, karta zabytku, przekaz miejscowy) — informacja badaczki
- FamilySearch, „Deutschland, Preußen, Westpreußen, Katholische und Lutherische Kirchenbücher, 1537–1981” — chrzest F. G. Grassa (1803), ślub z E. B. L. Selchow (1823), chrzest J. G. Leo Grassa (1832) — indeks metrykalny
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 83 (Klein-Starsin) — księga adresowa
- Akty zgonu USC Klanin nr 17/1886 i nr 2/1894 (Archiwum Państwowe w Gdańsku), skany od A. Godfrejów-Tarnogórskiej — źródło archiwalne
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 193, pozycja 359 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 182 — źródło drukowane
- „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 58–59 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes”, Prusy Zachodnie, 1909, s. 108 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 82–83 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39 — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.