Żuławka — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Żuławka, po niemiecku *Klein Saalau*, wbrew nazwie nie leży na Żuławach, lecz na Wyżynie Gdańskiej, nad Kłodawą. Wieś szlachecka, wzmiankowana w XVI wieku; 🔴 podawana obok tego wiadomość, że od 1454 roku należała do patrymonium wiejskiego Gdańska, nie da się pogodzić ani z tym określeniem, ani z ciągiem właścicieli: w 1583 roku wieś należała do Piotra Bąkowskiego, a w drugiej połowie osiemnastego wieku do Trembeckich. Po reformie z 1887 roku znalazła się w powiecie Wyżyny Gdańskiej (*Kreis Danziger Höhe*) w Prusach Zachodnich, od 1920 roku w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1939–1945 w Rzeszy, a po 1945 roku w Polsce. Ludność była tu w większości ewangelicka, unijna lub luterańska. Spis z 1885 roku policzył we wsi 341 mieszkańców w 42 domach i 68 gospodarstwach domowych: 262 ewangelików, 76 katolików i 3 Żydów; parafię ewangelicką odczytano w tym samym wierszu jako Sobowidz. 🟡 Dwadzieścia lat później, w 1905 roku, ewangelików naliczono już tylko 133 — tej liczby nie potwierdza żadne ze źródeł wymienionych na końcu. Zachował się opuszczony cmentarz ewangelicki z nagrobkami datowanymi co najmniej na 1863 rok; w wojewódzkiej ewidencji zabytków stoi pod pozycją 209 dla gminy Pruszcz Gdański, przy ulicy Leśnej, na działkach 201/1 i 207/3. 📌 Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku pokazuje tu sąsiedztwo podzielone wyznaniowo. Żuławka należała do Piotra Bąkowskiego, którego wizytator wyraźnie nazywa katolikiem; kościoła nie udało się dokładnie obejrzeć, bo pan…