Mierzeszyn — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Mierzeszyn — po niemiecku Meisterswalde — leżał w powiecie Danziger Höhe: do 1920 roku w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, a w latach 1939–1945 w Reichsgau Danzig-Westpreußen. Wieś miała przewagę ludności ewangelickiej i utrzymała ją przez pół wieku. W 1868 roku na 763 mieszkańców przypadało 497 ewangelików i 254 katolików, a w spisie z 1 grudnia 1910 roku — 580 ewangelików na 832 mieszkańców, przy 827 osobach podających niemiecki jako język ojczysty. Byli to luteranie i ewangelicy unijni Wyżyny Gdańskiej; mennonici mieszkali na Żuławach. Katolicy mieli tu własną parafię świętego Bartłomieja. 🟡 Liczby ze Słownika geograficznego — 497 ewangelików i 254 katolików — dają razem 751 przy podanych 763 mieszkańcach; ta różnica dwunastu osób pochodzi ze źródła i nie da się jej dziś rozliczyć. Własny kościół ewangelicki wzniesiono w 1901 roku, a obok założono cmentarz. 🟡 Jego datowanie bywa podawane rozbieżnie: ewidencja mówi o 1898 roku, portal zabytek.pl o 1901. 📌 Po 1945 roku drogi kościoła i cmentarza się rozeszły. Gmina ewangelicka przestała istnieć; kościół odnowiono w 1988 roku i poświęcono jako katolicki w 1990 — ale cmentarza nie przejęto. Pozostał opuszczony, zachowany jako relikt poewangelicki, choć wpis do rejestru zabytków pod numerem 1110 obejmuje kościół razem z nim. Budynek dostał nowego gospodarza, groby nie. *Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regi…