Marszewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Marszewo — po niemiecku Marschau — leżało przed 1945 rokiem w Kreis Karthaus, czyli powiecie kartuskim. 🔴 Co się z nim stało po 1920 roku, pozostaje nierozstrzygnięte: w atlasie zapisano, że w latach 1920–1939, inaczej niż większość Wyżyny Gdańskiej, należało do Polski i do województwa pomorskiego, John Muhl wymienia je jednak w gronie wsi Wyżyny Gdańskiej, które pominął w swojej monografii nie dla granicy państwowej, lecz dlatego, że powstały na dawnych dobrach rycerskich albo domenach. 📌 Wieś była niegdyś dobrem jezuitów ze Starych Szkotów, i to oni ją założyli. Dobra czapielskie, do których weszła, ojcowie kupili w 1617 roku od Krzysztofa Borzewicza za 91 500 złotych i w krótkim czasie wykroili z rozległego lasu dziewięć nowych wsi; Jakub Fankidejski wymienia wśród nich Marszewy obok Górnej i Dolnej Hutty, Majdanów, Krymek, Zalesia, Czapielskiej Woli, Starego Styngwałdu i Babiego Dołu. Po kasacie zakonu rząd pruski nadał wieś czynszownikom 5 listopada 1820 roku. To pogranicze katolicko-ewangelickie Kaszub. W 1868 roku Marszewo liczyło 91 mieszkańców: 54 katolików i 37 ewangelików, a ci ostatni należeli do parafii w Przyjaźni; katolicy podlegali parafii w Dolnym Prągowie. Siedemnaście lat później proporcje się odwróciły: spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku — wykaz powiatu kartuskiego, strona pięćdziesiąta, pozycja pięćdziesiąta szósta — notuje tu 193 mieszkańców, 104 ewangelików i 89 katolików, przy tej samej parze parafii, ewangelickiej w Przyjaźni i katolickiej w Prąg…