Piekło Dolne — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Piekło Dolne — po kaszubsku Piékło, po niemiecku Niederhölle — to leśna wieś założona na karczowisku w XVIII wieku. Mieszkańcami Piekła Dolnego byli wypalacze węgla drzewnego, wapna i potażu oraz smolarze. Miejscowość zalicza John Muhl do dwunastu wsi hutniczych Wyżyny Gdańskiej, które wyrosły z chat wypalaczy i smolarzy; wszystkie leżały w pruskich powiatach kartuskim i kościerskim, a do powiatu Wyżyny Gdańskiej trafiły przy tworzeniu Wolnego Miasta Gdańska. Po raz pierwszy wieś pojawia się w aktach wizytacji kościelnej z 1749 roku, pod zapisem „pieclo dolne”. Do 1772 roku wieś należała do starostwa skarszewskiego. Przy pruskim przejęciu zapisano, że ta „wieś immediatna” liczy 8,15 łana chełmińskiego, z czego pół łana zarośli, że gleba jest bardzo zła, a mieszka tu sześciu gospodarzy i trzech komorników, płacących 135 talarów czynszu domenalnego i 17 talarów kontrybucji. Hermann Schuch, opisując stan z 1772 roku, wymienia tu trzech gospodarzy i trzech komorników, ludność mieszaną. Mieszkańcy byli niemal wszyscy wyznania ewangelickiego. Sołtysem był Georg Grönke, gospodarzami — Georg i Daniel Marschinke, Michel Blockus, Michel Klatt oraz David Paßke. Sześciu gospodarzy otrzymało 29 czerwca 1819 roku dokumenty potwierdzające pełną i nieograniczoną własność swoich zagród. W 1829 roku skarb oddał im we wspólną dzierżawę wieczystą zarośla leśne w lasach Schweinebude i Scharshütte, czyli dzisiejszego Gromadzina — tak samo jak gospodarzom Piekła Górnego, razem z którymi objęli te …