Osice — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Osice, po niemiecku Wossitz, leżą na zachodnim skraju Żuław Gdańskich; przed 1945 rokiem w Kreis Danziger Niederung — do 1920 roku w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, potem w Rzeszy. Wieś ma nadanie z 1308 roku, a w 1310 przeszła w ręce krzyżackie. 📌 Kościół jest tu starszy od Reformacji i przetrwał ją w całości. Gotycka świątynia ma najstarszą część z XIV wieku, mury z przełomu XIV i XV, a wieżę z 1767 roku — Słownik geograficzny mówi w tym miejscu o rozbudowie kościoła. Od Reformacji aż do 1945 roku należała do ewangelików. Osice były samodzielną parafią — pierwszego pastora odnotowano w 1573 roku — a otaczający kościół cmentarz przykościelny był cmentarzem tej właśnie parafii. W 1868 roku wieś liczyła 415 mieszkańców: 225 ewangelików i 190 katolików, a więc z przewagą ewangelików; katolicy należeli do parafii w Giemlicach. 📌 Dlaczego kościoły całego tego pasa Żuław przeszły do ewangelików tak wcześnie i tak trwale, tłumaczy ksiądz Jakub Fankidejski jednym zdaniem. Wymieniwszy świątynie w Kiermarku, Wielkich Cedrach, Osicach, Suchym Dębie, Ostrowitem, Krzywym Kole, Herzbergu i Wocławiu, dodaje: „Wszystkie powyższe kościoły wcześnie utracone są dla wiary świętej wskutek prawa patronatu, które wykonywał magistrat gdański”. O losie parafii przesądzało więc nie samo osadnictwo, lecz to, kto miał prawo obsadzania probostwa — a miało je luterańskie już wtedy miasto. 📌 O tym, jak wysoko ceniono te wsie, mówi inny plan z tej samej książki. Gdy zami…