Po Trójcy Świętej · tydzień 15 · kolor: zielony
Czy aktywny dziś
Nie / zniszczony / nieużywany
Powiat
kościerski
Typ
Cmentarz
Denominacja
ewangelicka

Z Wikipedii (PL)

Nowe Polaszki, po niemiecku Neu Paleschken, leżały w powiecie kościerskim (Kreis Berent), w rejencji gdańskiej. 📌 Wbrew regule tych stron — rdzennie kaszubskich i katolickich okolic Kościerzyny — wieś była siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej z własnym kościołem. Ewangelickie księgi chrztów sięgają 1727 roku, parafia istniała więc najpóźniej w pierwszej ćwierci XVIII wieku. Kościół stoi do dziś: drewniany, o konstrukcji ryglowej, trójnawowy z transeptem, wzniesiony w 1842 roku 🟡 (część źródeł podaje rok 1845). Po 1945 roku przejął go Kościół rzymskokatolicki i jest dziś kościołem filialnym Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w parafii Stare Polaszki, w diecezji pelplińskiej. Katolicy podlegali dawniej parafii w Starej Kiszewie, a urząd stanu cywilnego i obwód administracyjny mieściły się w Starych Polaszkach. Przewaga ewangelików była tu przytłaczająca: wykazy notują we wsi 555 mieszkańców, z czego 524 wyznania ewangelickiego. Pięć lat przed spisem z 1 grudnia 1910 roku mieszkały tu 563 osoby, a niemiecki jako język ojczysty podało wtedy 530 osób; miejscowość figuruje w spisie jako Neu Paleksten. 🔴 Liczb 555 i 524 nie wolno jednak przypisywać spisowi z 1910 roku bez sprawdzenia: identyczną parę podaje wykaz gmin ze spisu z 1 grudnia 1885 roku, strona 40, pozycja 63. Statystyka kościołów ewangelickich Agathona Harnocha z 1890 roku notuje przy tej parafii — jako „Neu Palefschen”, diecezja Pr. Stargard-Berent — kościół wzniesiony w 1784 roku, szachulcowy, z wi…

Źródła zewnętrzne

  • Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
  • Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa — kwerenda workflow
  • Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, spis powszechny z 1 XII 1910, Provinz Westpreußen, Kreis Berent — źródło drukowane
  • Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
  • A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 458 — źródło drukowane

Połączone źródła: koscioly_json

Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.

Wpisz słowo lub temat, który Cię interesuje: