Chylowa Huta — cmentarz ewangelicki
Chilshütte (nazwa nadana przez okupanta 1942–1945: Kielshütte)
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- kartuski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Chylowa Huta, po niemiecku Chilshütte — formę Kielshütte nadał okupant w 1942 roku — leżała w powiecie kartuskim, w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie, i podlegała obwodowi urzędowemu w Szymbarku. W źródłach nie znaleziono kościoła ani kaplicy we wsi; cmentarz ewangelicki ujęto w wojewódzkiej ewidencji zabytków na działce numer 181 w obrębie Kaplica. Zachowały się na nim fragmenty nagrobków i żeliwne krzyże, u wejścia rośnie około 300-letnia lipa, a między grobami barwinek i bluszcz. Po 1945 roku ludność niemiecka opuściła wieś, a cmentarz porzucono; dziś jest zarośnięty, choć wciąż częściowo czytelny. Po wojnie kończącej się w 1466 roku okolica leżała spustoszona i zarosła lasem; na przełomie XVI i XVII wieku sprowadzono w te strony z Pomorza rodziny luterańskie — przywilej wystawiony w październiku 1605 roku objął dwadzieścia dwie z nich. Demetrius von Weiher, starosta kościerski, osadził Pomorzanami także sam Szymbark i pozwolił im na kościół. Tamtejszy kościół założono około 1610 roku; 24 czerwca 1785 roku ukończono nowy, szachulcowy. W 1834 roku, 19 grudnia, poświęcono w Szymbarku kościół murowany. W wykazie ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich z 1908 roku chrzty, śluby i pogrzeby w Szymbarku sięgają 1773 roku, a rok 1693 dotyczy wyłącznie dawnej filii w Nowym Barkoczynie. W 1772 roku pustkowie Chilshütte z trzema włókami stało puste: dwaj gospodarze zubożeli i odeszli dwa lata wcześniej. Jesienią starostwo zasiało tu 30 szefli żyta; dotąd płacono 180 florenów…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Somonino. Uprzątnięto teren dawnego cmentarza ewangelickiego — expresskaszubski.pl — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- M. Kubicki (wstęp i oprac.), „Germanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939–1945. Wybór źródeł”, Instytut Pamięci Narodowej, Gdańsk–Warszawa 2022 (Dziennik Rozporządzeń Namiestnika Rzeszy nr 58 z 1 IX 1942 i nr 11 z 6 III 1943) — edycja źródłowa
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 100, pozycja 51 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 156 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 33 — źródło drukowane
- W. Heidn, „Die Ortschaften des Kreises Karthaus/Westpr. in der Vergangenheit”, Marburg 1965, s. 204 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.