Kamela — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Kamela, po niemiecku Kamehlen, to wieś na Kaszubach w dawnym powiecie kartuskim, założona około 1600 roku jako osada karczunkowa w starostwie skarszewskim. 📌 W okolicy na wskroś katolickiej wyróżniała się silną ludnością ewangelicko-niemiecką. Około 1880 roku Słownik geograficzny naliczył tu 173 mieszkańców w 26 domach: 119 ewangelików i 54 katolików. Pięć lat później spis z 1885 roku dał 259 mieszkańców, w tym 190 ewangelików i 69 katolików — o połowę więcej niż w starszym odczycie, wraz z odpowiednim przyrostem zabudowy. W 1892 roku Niemcy stanowili sześćdziesiąt osiem procent z 241 mieszkańców. 📌 Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował dokładnie tyle samo mieszkańców co spis sprzed trzydziestu sześciu lat — 259 — ale ewangelików było już 151, a nie 190; narodowość polską podało 210 osób, niemiecką czterdzieści dziewięć. Ewangelicy należeli do parafii w Szymbarku, a po powstaniu ośrodka w Hopowie odczyty wskazują tamtejszą parafię; katolicy chodzili do Goręczyna, urząd stanu cywilnego mieścił się w Borczu. Własnego kościoła ewangelickiego we wsi nie było. Pozostał cmentarz, około kilometra na północny zachód od zabudowań. 📌 Ostatni pochówek odbył się w 1946 roku — rok po wysiedleniu. Do dziś zachował się pojedynczy, odrestaurowany żeliwny krzyż; nekropolię uporządkowali mieszkańcy. *Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis…