Rąty — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Rąty, po niemiecku Ronti, to wieś w dawnym powiecie kartuskim, dziś w gminie Somonino. 📌 Jest starsza, niż długo sądzono: w wizytacji biskupa Hieronima Rozrażewskiego, w wykazie wsi płacących meszne kościołowi w Goręczynie — drewnianemu, pod wezwaniem Wszystkich Świętych, należącemu do klasztoru kartuzów — zapisano „Rathy, coloni 7, quisque 5 gr.; non solvitur”: siedmiu osadników, każdy winien po pięć groszy, i żaden nie płaci. Osada ewangelicka jest natomiast młodsza i wyrosła z parcelacji folwarku około 1800 roku; koloniści siedzieli na wieczystej dzierżawie. 📌 Liczby pokazują, jak jednolita była to wspólnota i jak się zmieniała. W 1848 roku notowano tu zaledwie czterech katolików. W 1858 roku założono szkołę ewangelicką — jeden nauczyciel, 65 dzieci. W 1869 roku na 202 mieszkańców w 21 domach przypadało 158 ewangelików i 44 katolików. Szesnaście lat później, w spisie z 1885 roku, mieszkańców było już tylko 143 — 97 ewangelików, 43 katolików i trzech innych chrześcijan — i to przy dwudziestu trzech domach, czyli o dwa więcej niż wcześniej. 🟡 Ubytek ludności przy przybywającej zabudowie zwraca uwagę, tym bardziej że był przejściowy: spis z 1 grudnia 1910 roku zastał we wsi 199 mieszkańców — 93 mężczyzn i 106 kobiet — w 29 domach mieszkalnych i 30 gospodarstwach domowych na 285,2 hektara, a niemiecki jako język ojczysty podało 100 osób, wszystkie wyznania ewangelickiego. Ewangelicy należeli do parafii w Szymbarku — tak podaje i wykaz gmin z 1885 roku, i kolumna parafialna s…