Sulmin — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Sulminie założono w drugiej połowie dziewiętnastego wieku; zachował się na skraju wsi, w lesie. Stoi na nim neobarokowa kaplica grobowa rodziny Gralathów; rejestr zabytków datuje ją na początek dziewiętnastego wieku — inaczej niż sam cmentarz i kościół, które datuje na jego koniec. Cały zespół — cmentarz i zachowana część parku dworskiego z oficyną, w którym cmentarz leży — jest wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1891, decyzją z 28 lutego 2013 roku; wykaz datuje go na koniec dziewiętnastego wieku. Karta Białych Kart konserwatorskich, spisana 30 października 1985 roku, podaje jako datę zamknięcia rok 1945. Nazwa Sulmina sięga czasów krzyżackich, a źródła wiążą ją z dwoma miejscami. Franz Schultz, opisując powiat pucki i wejherowski, notuje Kolibki jako wieś czynszową „obszaru sulmińskiego” w komturii gdańskiej. *Słownik geograficzny* rozróżnia dwa Sulminy: tutejsze dobra rycerskie pod Żukowem oraz drugi Sulmin, po którym została osada Rychtowo (Uhlenkrug) przy Niestępowie. To tam, jak pisze, „za czasów krzyżackich odbywały się sądy pod przewodnictwem komtura gdańskiego”, tam zbierało się sześćdziesięciu zobowiązanych do służby zbrojnej, a w 1439 roku zakon nadał tamtejsze dobra rajcy gdańskiemu. Tenże słownik w haśle o Pępowie wymienia obwód sulmiński: „za czasów krzyżackich należało P. do komturstwa gdańskiego, mianowicie do obwodu sulmińskiego”. Ślad to z czasów krzyżackich, starszy o kilka stuleci od tutejszego kościoł…