Nowa Wieś Rzeczna — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz w Nowej Wsi Rzecznej był dworski. Wiąże się z niemiecką, luterańską rodziną ziemiańską von Herzberg, właścicielką tutejszego majątku z pałacem z połowy dziewiętnastego wieku. Zespół pałacowy z parkiem jest wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1014 z 7 lipca 1982 roku. Zachował się między innymi grób Marii von Herzberg, żony Ewalda von Herzberga, a miejsce nosi nazwę „Puka”. Po 1945 roku cmentarz opuszczono. Gminny program opieki nad zabytkami na lata 2020–2023 opisuje go jako słabo widoczny w terenie, zaniedbany i zachowany szczątkowo; leży w oddaleniu od wsi, w lesie, przy drodze. Ewidencja zabytków wymienia cmentarz dworski osobno od cmentarza katolickiego, który leży w środku wsi i ma 0,14 hektara. Nowa Wieś Rzeczna, po niemiecku Neudorf, leżała w powiecie starogardzkim (Kreis Preußisch Stargard), w rejencji gdańskiej, w Prusach Zachodnich, na Kociewiu. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje tu 95 mieszkańców: 12 luteranów i 83 katolików; parafię luterańską wskazuje w Starogardzie Gdańskim (Stargard). Pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku podaje tu na 231 mieszkańców 37 ewangelików i 194 katolików. W spisie z 1885 roku ewangelicy należeli do parafii w miejscowości Preußisch Stargard, czyli w Starogardzie. Wieś figuruje w tym wykazie nie wśród gmin wiejskich, lecz w dziale obwodów dworskich, który zaczyna się na tej samej liście przy pozycji sześćdziesiątej piątej. W Nowej Wsi Rzecznej stał kościół fi…