Trzcińsk — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Trzcińsk to kociewska wieś około dziewięciu kilometrów na północ od Starogardu, dziś w gminie Starogard Gdański. Dawniej pisano ją rozmaicie — w 1780 roku Trzcinsko, mylnie także Ścińsk — a po niemiecku Labuhnken. Przed 1920 rokiem należała do Kreis Preußisch Stargard, w latach 1920–1939 do Drugiej Rzeczypospolitej — w pasie zwanym korytarzem — a w latach 1939–1945 do Reichsgau Danzig-Westpreußen. 📌 Właścicielem wsi był przez długi czas zakon. Trzcińsk stanowił włość braci miłosierdzia, czyli bonifratrów ze Szotlandu pod Gdańskiem, i konwent trzymał go jeszcze w 1780 roku. Wizytacja biskupa Szaniawskiego z lat 1710–1711 notuje, że proboszcz pobierał stąd siedem korców żyta i tyleż owsa. 📌 Na tym samym zakonnym gruncie widać, jak szybko przybywało tu ewangelików. Wizytacja Rybińskiego z 1780 roku naliczyła we wsi 115 katolików i zaledwie 14 ewangelików. Sto lat później proporcje były już zupełnie inne: spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał 402 mieszkańców — 255 katolików i 147 ewangelików, w czterdziestu domach. Ten sam wiersz spisu (Gemeindelexikon dla prowincji Prusy Zachodnie, powiat Preußisch Stargard, strona 32, pozycja 28) podaje przynależność kościelną obu wyznań: ewangelicy do parafii w Starogardzie, katolicy do Godziszewa. Liczby potwierdza niezależnie hasło Słownika geograficznego, które dorzuca rzecz istotną — we wsi działała szkoła ewangelicka. Wieś obejmowała wtedy siedemnaście gospodarstw gburskich i dziewięć zagrodniczych. Tutejsi ewangelicy byli więc…