Małe Czarniewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Okolica dzisiejszego Czerniewa należała przed 1945 rokiem do powiatu Danziger Höhe — utworzonego w 1887 roku z dawnego powiatu gdańskiego — a państwowo do 1920 roku do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a potem do Reichsgau Danzig-Westpreußen. Ludność była tu mieszana wyznaniowo, a tutejsi protestanci byli luteranami i ewangelikami unijnymi Kościoła staropruskiego; mennonici osiedlali się na Żuławach, a to jest Wyżyna Gdańska. 📌 Nazwa, pod którą cmentarz trafił do atlasu, długo była zagadką: „Małe Czarniewo” nie występuje ani w niemieckich wykazach, ani w państwowym rejestrze miejscowości. Rozwiązuje ją sam wykaz gminny, z którego nazwa pochodzi — obok pozycji 77 gmina Trąbki Wielkie dopisała, że chodzi o dzisiejsze Czerniewo, a cmentarz ewangelicki leży na części działki 38/7 w obrębie Czerniewo. 🟡 Dokładnego miejsca nie potwierdzono jeszcze w terenie; zestawienia lapidariów lokują tamtejszy cmentarz między kościołem a dawną stacją kolejową. 📌 Przynależność parafialną rozstrzyga spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku. W sekcji obwodów dworskich powiatu gdańskiego wyżynnego, na stronie 24 pod pozycją 53, stoi Czerniau: 147 mieszkańców, w tym 77 ewangelików i 70 katolików, z parafią ewangelicką w Sobowidzu i katolicką w Pręgowie. Obie leżą w dzisiejszej gminie Trąbki Wielkie, co zgadza się z położeniem wsi. ⚠ Ten sam spis ma jednak drugie Czerniau — w gminach wiejskich, na stronie 22 pod pozycją 7, ze 150 mieszkańcami, parafiami w Trutenau i Giemli…