Miłocin — dawny kościół ewangelicki (Herzberg)
Herzberg
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
W Miłocinie, po niemiecku Herzberg, stał kościół ewangelicki — budowla z XVI wieku, wzniesiona w konstrukcji ryglowej. Piotr Birecki wymienia kościół w Miłocinie, obok kościoła w Kiezmarku, wśród nowych budynków, które w posiadłościach miejskich wznoszono dla luteranów, i datuje go na koniec XVI wieku. Dawny kościół miał wieżę nakrytą smukłym hełmem. Rozebrano go w 1954 roku; fundamenty zachowały się w centrum wsi. Przy świątyni leżał cmentarz ewangelicki, na którym przetrwało kilka nagrobków. Według Fankidejskiego Krzyżacy zamierzali osadzić w Gdańsku biskupa nowej diecezji pomorskiej, z katedrą w kościele Najświętszej Maryi Panny, a Herzberg — obok Trutnowych, Cedrów Wielkich i Małych — przeznaczyli na utrzymanie duchowieństwa katedralnego, jego muzyki i śpiewu. Według Fankidejskiego fundacja ta nie doszła do skutku. Ten sam autor zalicza tutejszy kościół do świątyń, które — jak pisze — „wcześnie utracone są dla wiary św.”, i wskazuje przyczynę: prawo patronatu wykonywał magistrat gdański, a ten był luterański. Według Abrahama Hartwicha (1723) do parafii w Trutnowych należała kaplica w Miłocinie, po niemiecku Herzberg, obsługiwana przez ewangelików od tego samego czasu, od którego głoszono kazania ewangelickie w Trutnowych — a te Hartwich datuje na 1573 rok. Ephraim Praetorius, który w XVIII wieku zebrał w rękopisie „Evangelisches Danzig” wiadomości o kościołach gdańskich, opisuje kaplicę w Miłocinie jako filię parafii w Trutnowach. Miała okazałą iglicę wieży z zegarem bi…
Źródła zewnętrzne
- zulawy.infopl.info — strona internetowa
- polskawzdluzszosy.blogspot.com — strona internetowa
- pl.wikipedia.org — strona internetowa
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Danziger Niederung — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 1 — dziennik urzędowy konsystorza
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 403 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. III, hasło „Herzberg” — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 165 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 26 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 290; t. 4, s. 1180; t. 6, s. 1652, 1670 — źródło drukowane
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 26v–27v — źródło archiwalne
- Księga kościelna parafii ewangelickiej w Trutnowych (Trutenau) założona w 1661 roku: zapiski pastorów, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5800 (Archion 17969) — źródło archiwalne
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Prusy Zachodnie. Dwa oblicza sztuki luterańskiej”, w: „Rola Kościoła w dziejach Polski. Kościoły w Rzeczypospolitej”, red. J. Krochmal, Warszawa 2017, s. 470 — opracowanie
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.