Borzechowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Borzechowo, po niemiecku Bordzichow, to wieś kociewska na skraju Borów Tucholskich, przed 1945 rokiem w Kreis Preußisch Stargard w prowincji Prusy Zachodnie. Warstwa ewangelicka wyrosła tu wokół kolonii Neu-Bordzichow, czyli Borzechowa Nowego. Tutejsi protestanci należeli do Kościoła unijnego i do luteran; mennonici, z którymi bywają myleni, osiedlali się na Żuławach, a nie na Kociewiu. Parafii w Borzechowie nie założył ani dziedzic, ani gromada kolonistów, lecz król. Agathon Harnoch zapisał, że tutejsi ewangelicy należeli wcześniej do Paleśnicy i do Starogardu, a gdy poprosili o własny kościół wprost Fryderyka Wilhelma III, nowo utworzona gmina dostała 7000 talarów i plac na królewskim folwarku domenalnym — pod kościół, plebanię, budynki gospodarcze i dom szkolno-organistowski — a do tego cztery łany, część łąk nad Czarną Wodą i trzysta talarów stałego rocznego dochodu. Świątynię poświęcono 7 lipca 1833 roku, pod patronatem królewskim; tego samego dnia ustanowiono pierwszego proboszcza. 🔴 Krążący po opisach rok 1836 jako początek nabożeństw nie ma w tym źródle oparcia. Kościół stanął na wzgórzu na końcu wsi. Harnoch opisuje go jako budowlę „w stylu bizantyjskim z łukiem pełnym”, o dwóch smukłych, tępo zakończonych wieżach dzwonnych połączonych galerią; między nimi były drzwi wejściowe z napisem „Der Gottesverehrung geweihet MDCCCXXXIII”, czyli „poświęcony czci Bożej 1833”. Ołtarz miał mocno złocony, z obrazem Wieczerzy Pańskiej pędzla Meyerheima, ambonę z wizerunkiem Lutra…