Borzechowo — cmentarz ewangelicki
Bordzichow
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- starogardzki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Wokół kościoła ewangelickiego w Borzechowie założono cmentarz przykościelny. Świątynia jest dziś rzymskokatolickim kościołem parafialnym pod wezwaniem świętej Anny przy ulicy Lipowej 4, a rejestr zabytków województwa pomorskiego obejmuje ją razem z cmentarzem pod jednym numerem A-1662 z 28 maja 1998 roku, datując budowlę na 1854 rok. Nowy cmentarz katolicki założono opodal. Stanu zachowania dawnych nagrobków ewangelickich źródła nie opisują. Borzechowo, po niemiecku Bordzichow, to wieś kociewska nad Jeziorem Borzechowskim, na skraju Borów Tucholskich, do 1920 roku w powiecie starogardzkim (Kreis Preußisch Stargard) w prowincji Prusy Zachodnie. Warstwa ewangelicka wyrosła tu wokół kolonii Neu-Bordzichow, czyli Borzechowa Nowego. Tutejsi protestanci byli luteranami i należeli do Kościoła unijnego; w 1869 roku notowano tu też dziewięciu baptystów. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje tu 224 mieszkańców: 21 luteranów i 203 katolików, z parafią luterańską w Starogardzie Gdańskim (Stargard). Agathon Harnoch zapisał, że tutejsi ewangelicy należeli wcześniej do parafii w Nowych Polaszkach (Paleschken) i do Starogardu. Parafii w Borzechowie dał początek dar królewski, o który poprosili sami. Gdy poprosili Fryderyka Wilhelma III o własny kościół, nowo utworzona gmina dostała 7000 talarów i plac na królewskim folwarku domenalnym — pod kościół, plebanię, budynki gospodarcze i dom szkolno-organistowski — a do tego cztery łany, część łąk nad Czarną Wodą i trzy…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Preußisch Stargard, s. 32 poz. 6 (gmina wiejska) i s. 34 poz. 69 (obwód dworski) — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 456 — źródło drukowane
- E. Alabrudzińska, „Protestantyzm w Polsce w latach 1918–1939”, Toruń 2004 — monografia
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 3 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 4 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 9 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 10 — dziennik urzędowy konsystorza
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 200, pozycje 19 i 20 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 42 — źródło drukowane
- „Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen”, 24 sierpnia 1833 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung” (Królewiec), 17 stycznia 1852 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „National-Zeitung” (Berlin), 11 marca 1860 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Echo der Gegenwart” (Akwizgran), 10 marca 1888 roku, s. 5 (obraz strony: Universitäts- und Landesbibliothek Bonn, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 8 marca 1913 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.