Obrzynowo — cmentarz ewangelicki
Riesenkirch
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Obrzynowie, po niemiecku Riesenkirch, założono na początku XX wieku w polu, około 300 metrów na wschód od wsi. Zachował się jako relikt. W arkuszu ewidencji konserwatorskiej gminy Prabuty obiekt figuruje pod pozycją 93 z określeniem „cmentarz ewangelicki”, bez numeru działki, opisu miejsca i daty. Wskazanie miejsca oraz zapis o nieużytku pochodzą z portalu poświęconego dziejom Kwidzyna. Wieś była siedzibą parafii ewangelickiej — Agathon Harnoch wykazuje ją w 1890 roku jako „Rießenkirch und Rießenwalde”, wspólną dla dwóch miejscowości, w diecezji suskiej, i liczy w niej 1817 dusz. Tutejszy kościół stał przed Reformacją, na co wskazuje zachowana w nim kropielnica. Był murowany, gotycki, pod patronatem królewskim, z wieżą, którą Harnoch opisuje jako drewnianą i stojącą od 1737 roku, z dwoma dzwonami, wnętrzem odnowionym w 1867 roku, organami o ośmiu głosach i aniołem chrzcielnym. Bernhard Schmid uściśla, że od 1737 roku (datę podaje napis na chorągiewce) na masywnym dolnym członie wieży wysokości około 7 metrów, o murach grubości 3 metrów, stoi tylko szachulcowa nadbudowa na dzwony ze spiczastym hełmem. Rejestr zabytków datuje dzisiejszy kościół parafialny pod wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej na drugą połowę XVI wieku, przekształcenia opisuje zapisem „XVII/XIX” i wymienia go pod numerem A-24 od 11 sierpnia 1950 roku. Według Bernharda Schmida, autora inwentarza zabytków powiatu suskiego z 1906 roku, w 1249 roku Pomezanie zobowiązali się zbudować kościół…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Obrzynowo — Kwidzynopedia [kopia archiwalna 2024-05-26] — kwerenda workflow
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890, s. 528, hasło „Rießenkirch und Rießenwalde" — źródło drukowane
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 76 — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Królewiec), 12 maja 1865 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Królewiec), 15 października 1873 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Królewiec), 3 lipca 1888 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 23 lipca 1909 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 30 listopada 1911 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Bernhard Schmid, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Rosenberg” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen, z. 12), Gdańsk 1906, s. 194–196 — monografia
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 243–244 — wykaz duchownych
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 210 — monografia
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Prabuty na lata 2023–2026, uchwała nr LXIII/411/2023 Rady Miejskiej w Prabutach z dnia 22 lutego 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 1290, s. 35 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.