Nebrowo Wielkie — cmentarz ewangelicki
Groß Nebrau
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Nebrowie Wielkim leży przy ulicy Szkolnej, na działce 111. Wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Sadlinki, opisuje go jednym wierszem — jako dawny cmentarz ewangelicki, bez datowania i bez powierzchni. Pod koniec XIX wieku zapisano, że do kościoła w Nebrowie należały dwa cmentarze. Dzisiejsza ewidencja wymienia we wsi dwa miejsca pochówku; drugie z nich, dawny cmentarz katolicki przy ulicy Nadwiślańskiej, na działce 161, opatruje numerem rejestru 1436 — numerem, pod którym urzędowy rejestr zabytków chroni stojącą tam kaplicę świętego Wojciecha z 1928 roku. Daty założenia cmentarza ewangelickiego ewidencja nie podaje, a o losach miejsca po 1945 roku dokumentacja milczy; datowanie i stan zachowania podaje Program Opieki nad Zabytkami Gminy Sadlinki. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Sadlinki na lata 2024–2027 opisuje cmentarz ewangelicki z pierwszej połowy XIX wieku, położony po północnej stronie drogi pomiędzy Nebrowem Wielkim a Małym, z zachowanym starodrzewem (lipy, jesiony, klony). Nagrobki się nie zachowały, a teren określono jako zadbany. Nebrowo Wielkie — po niemiecku Groß Nebrau, w najstarszych dokumentach Ebere — leży nad Wisłą, naprzeciw Nowego, w gminie Sadlinki i powiecie kwidzyńskim. Jan z Nebrowa występuje jako świadek w 1303 roku. 5 lutego 1396 roku, w dzień świętej Agaty, biskup pomezański Jan nadał wsi cztery włóki łąk na prawie chełmińskim; czynsz miał wynosić 150 korców owsa i być płacony 16 października, w dzień świętego Galla…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Sadlinki, stan 29 VIII 2026, poz. 121
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienwerder — źródło drukowane
- Agathon Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft III: Regierungsbezirk Marienwerder. Auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 1. Dezember 1910, Berlin 1912 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienwerder östlich der Weichsel” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 11), Danzig 1898 — inwentarz zabytków
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834 — wykaz duchownych
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, z. 11: „Der Kreis Marienwerder östlich der Weichsel”, Danzig 1898, s. 89 — źródło drukowane
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Sadlinki na lata 2024–2027, uchwała nr IV/28/2024 z 13 sierpnia 2024 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2024, poz. 3746, s. 49 — program opieki nad zabytkami
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 70 — źródło drukowane
- Erich Wernicke, „Kreis Marienwerder. Aus der Geschichte des Landkreises bis zum 19. Jahrhundert”, Hamburg 1979 (Sonderschrift 42), s. 144, 145, 150–151 — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.