Ząbinowice — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Ząbinowice, po niemiecku Gersdorf, po kaszubsku Zãbienica, leżały przed 1945 rokiem w powiecie bytowskim, w rejencji koszalińskiej, w pruskiej prowincji Pomorze. Wieś jest stara: już w 1350 roku komtur domowy Bytowa, brat Niclas von der Frantz, nadał cztery wolne włóki w Borzytuchomiu „swojemu wiernemu sołtysowi Jerzemu z Gersdorfu”. U Cramera miejscowość występuje pod pełniejszą nazwą Georgendorf i to tutaj — obok własnego Pomyska — od 1390 roku siedział ród von Pomeiske, z którego wychodzili sędziowie ziemscy ziemi bytowskiej. Meyers notuje tu około 1900 roku wieś liczącą 385 mieszkańców, z własnym urzędem stanu cywilnego i własnym obwodem urzędowym. Kościoła nie miała żadna z tutejszych wspólnot: i ewangelicy, i katolicy należeli do parafii w Bytowie. Przewaga ewangelików była przy tym wyraźna. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku prowadzi Ząbinowice w dwóch wierszach: gmina wiejska ze strony 196, spod pozycji 8, liczyła 102 ewangelików i ani jednego katolika, a obwód dworski ze strony 198, spod pozycji 50 — 192 ewangelików i dwudziestu katolików; razem daje to 294 ewangelików wobec 20 katolików. To jedna z tych wsi bytowskich, gdzie kaszubska ludność pozostała przy luteranizmie, a jedynym miejscem kościelnym własnej wspólnoty był cmentarz. Po 1945 roku wieś włączono do Polski, a ludność niemiecką wysiedlono. Cmentarz nie jest wpisany do rejestru zabytków, figuruje natomiast w ewidencji zabytków gminy Bytów jako historyczny cmentarz wiejski na działce numer 22. 🟡 Stanu…