Pomysk Wielki — dawny kościół (Groß Pomeiske)
Groß Pomeiske
- Rok powstania
- 1890
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Pomysk Wielki, po niemiecku Groß Pomeiske, w gminie Bytów, leżał w powiecie bytowskim rejencji koszalińskiej i był samodzielną siedzibą parafii ewangelickiej z własnym kościołem — na ziemi bytowskiej, o silnej, luterańskiej warstwie kaszubskiej. Około 1905 roku wieś liczyła 431 mieszkańców, miała na miejscu urząd stanu cywilnego i siedzibę okręgu urzędowego; katolicy podlegali parafii w Bytowie. 📌 Wykaz duchownych Pomorza prowadzi Pomysk jako parafię synodu bytowskiego i zaznacza na wstępie rzecz uczciwą: o pierwszym wzniesieniu kościoła i o czasie fundacji parafii nie ma wiarygodnych wiadomości. W najdawniejszych czasach patronat należał zapewne do rodu von Pomeiske. Po Reformacji gmina przyłączona była początkowo jako filia do luterańskiej wspólnoty w Bytowie i tamtejsi duchowni sprawowali tu nabożeństwa; własnego duchownego otrzymała później. 📌 Jeden szczegół pokazuje, jak długo trwały dawne zobowiązania: Pomysk wraz z Łupawskiem musiał jeszcze wtedy oddawać meszne katolickiemu proboszczowi w Bytowie — luterańska wieś płaciła daninę katolickiej parafii. 📌 Dziejów samej budowli nie da się na razie uzgodnić. Jeden zapis mówi, że średniowieczny kościół, datowany na czas około 1430 roku, zastąpiono w 1890 roku obecną świątynią neogotycką; drugi — że obecna świątynia jest ryglowa i pochodzi z 1687 roku. Oba nie mogą być prawdziwe naraz. Zachowały się natomiast figura Marii z Dzieciątkiem z około 1430 roku oraz dzwon z 1584 — sprzęty starsze od każdej z tych dat. 📌 Pewne jest …
Źródła zewnętrzne
- Kościół w Pomysku Wielkim — Urząd Miejski w Bytowie — kwerenda internetowa
- Groß Pomeiske, Kreis Bütow — denkmalprojekt.org — kwerenda internetowa
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs — źródło drukowane
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Der Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern, t. 1), Szczecin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — inwentarz zabytków
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.