Sąpolno — cmentarz ewangelicki
Sampohl
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- człuchowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz w Sąpolnie, po niemiecku Sampohl, po kaszubsku *Sãpòlno*, w dawnym powiecie człuchowskim. Kościół ewangelicki z lat 1858–1859 rozebrano w 1977 roku; po parafii został cmentarz o powierzchni 1,21 hektara. Obecny kościół parafialny świętego Wawrzyńca, wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1866, pochodzi z lat 1933–1934 i jest budowlą osobną, młodszą o siedemdziesiąt kilka lat od rozebranej świątyni ewangelickiej. Nie ustalono, czy cmentarz przykościelny przy nim to dawne założenie ewangelickie, czy młodsze. Sąpolno było wsią kościelną z osobnymi dobrami rycerskimi. Należało kolejno do trzech prowincji: do Prus Zachodnich, od 1920 roku do Marchii Granicznej Poznań–Prusy Zachodnie, od 1938 roku do prowincji Pomorze. Kościół stał tu w XIV wieku: w 1326 roku wielki mistrz krzyżacki Werner von Orseln wystawił Mirosławowi i jego braciom dokument lokacyjny na Sąpolno i Konarzyny wraz z prawem patronatu. W 1617 roku arcybiskup Wawrzyniec Gembicki przyłączył tutejszą świątynię jako filię do Konarzyn; w 1653 roku kościół spłonął, a w 1685 roku dziedzic i patron Piotr Tuchołka wystawił nowy, z muru pruskiego. Według pruskich ksiąg hipotecznych Sąpolno należało do Piotra Tuchołki, a od 1764 roku do Michała Drogosława Skórzewskiego; w wykazie wasali z 1774 roku figuruje wśród dóbr tego 62-letniego generała polskiego w stanie spoczynku. Sąpolno było siedzibą parafii ewangelickiej dla całej okolicy, łącznie z Przechlewem, które własną parafię uzyskało pod koniec stulecia — wed…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Z dziejów Ziemi Przechlewskiej – kalendarium (do 1945 r.) — audyt workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Schlochau — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, hasło Sąpolno, wś nad Sąpolną, pow. człuchowski (oraz S. dobra ryc.) — źródło drukowane
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen”, z. IV, oprac. J. Heise, Danzig 1887, s. 388 — inwentarz zabytków
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 360 (s. 15), nr 1363 (s. 130) — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 82 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 2 listopada 1901 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 13 marca 1902 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 28 czerwca 1908 roku, s. 10 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Tag” (Berlin), 6 czerwca 1918 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.