Pakotulsko — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Pakotulsko, po niemiecku Pagdanzig albo Pogdanzig, było w powiecie człuchowskim wsią szlachecką z folwarkiem. Spis z 1868 roku wykazał tu 146 mieszkańców w jedenastu domach: 100 katolików i 46 ewangelików. Ludność rosła powoli — 66 osób w 1820 roku, 147 około 1905. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył w obwodzie dworskim 217 mieszkańców, 101 mężczyzn i 116 kobiet, w tym 150 katolików i 67 ewangelików. Katolicy należeli do parafii w Przechlewie, oddalonym o trzy i pół kilometra, a według wizytacji oficjała Trebnica z 1653 roku wieś podlegała wcześniej kościołowi filialnemu w Szczytnie. 📌 Ewangelicka warstwa tej okolicy narastała od początku XVII wieku. W 1617 roku arcybiskup Wawrzyniec Gembicki umieścił kościół w Olszanowie w spisie świątyń dekanatu czarneńskiego — ale świątynia była już wtedy w rękach ewangelików, o czym świadczy rzecz pozornie drobna: nie przyłączono jej, jak innych opuszczonych kościołów, do żadnej sąsiedniej parafii katolickiej. Wizytacja Trebnica z 1653 roku odnotowuje w Olszanowie zbór luterański; 🔴 Harnoch przesuwa tę datę wstecz i pisze, że kościół macierzysty w Olszanowie miał być w rękach luteran już w 1650 roku. Pierwszego duchownego ewangelickiego ustanowiono tam w 1691 roku, a Harnoch podaje jego nazwisko — Pflug. Potwierdza to niezależnie Bär w wykazie ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich: księgi olszanowskie prowadzone są od 1691 roku i obejmują — obok samego Olszanowa — Ruthenberg i Rittersberg. Parafia zbiorcza w Olszanowie składała s…