Szczytno — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Szczytno, po niemiecku Ziethen, leży nad Jeziorem Szczycieńskim w powiecie człuchowskim. Po dawnej gminie ewangelickiej został tu cmentarz. Jego losów po 1945 roku i dzisiejszego stanu nie ustalono; gminy Przechlewo nie obejmuje dostępny wyciąg gminnej ewidencji zabytków. Wieś była dawnymi dobrami rycerskimi. W czasach książęcych była stolicą osobnej kasztelanii, a na tutejszym warownym zamku zasiadali obok kasztelanów podkomorzowie, podstolowie i wojscy; później podupadła i została zwyczajną wsią. Lokował ją w 1362 roku wielki mistrz krzyżacki Winrich von Kniprode, nadając braciom Godzisławowi, Węcesławowi, Racławowi i Ottonowi dobra między dwiema Brdami oraz czterdzieści włók za rzeką, na prawie chełmińskim. Luteranizm dotarł tu w szesnastym wieku. Ksiądz Panske wyliczył zbory luterskie, które powstały, jak pisze, „na świeżym korzeniu” na dobrach szlacheckich starostwa za starosty człuchowskiego Stanisława Latalskiego, urzędującego od 1557 roku do przełomu lat 1598 i 1599. Szczytno jest na tej liście wraz z szesnastoma innymi majątkami, między innymi Rittersbergiem i Bärenwalde. Dat powstania zborów ani nazwisk duchownych Panske nie podaje. Według Aleksandra Klempa (1994, s. 219) 8 grudnia 1580 roku ordynowano w Słupsku do Szczytna Jonasza Witte; zbór upadł przed rokiem 1611. Katolicy należeli do parafii w Przechlewie, do której w 1617 roku arcybiskup Wawrzyniec Gembicki przyłączył dawny drewniany kościół świętego Jakuba ze Szczytna; odtąd proboszcz przyjeżdżał tu z nabo…