Zawada — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Zawada, po niemiecku Zawadda, była majątkiem rycerskim w powiecie człuchowskim (Kreis Schlochau), o cztery kilometry od Przechlewa. W 1789 roku stało tu dwanaście domów. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, na stronie 164 pod pozycją 141, wykazał 135 mieszkańców — 62 mężczyzn i 73 kobiety — w tym 78 ewangelików, 53 katolików i 4 Żydów, mieszkających w siedmiu budynkach i dwudziestu jeden gospodarstwach domowych skupionych w jednym miejscu zamieszkania; te same liczby podaje *Słownik geograficzny*, tom XIV, strona 473. Ewangelicy mieli więc we wsi przewagę względną. 📌 Ewangelicy z Zawady należeli do parafii w Człuchowie — tak przypisuje ich spis z 1885 roku, a niezależnie potwierdza to Harnoch, wymieniając wieś wśród miejscowości szkolnych parafii człuchowskiej. Katolicy należeli do parafii świętej Anny w Przechlewie, a wcześniej — jak zapisał ks. Jakub Fankidejski — do gminy kościoła filialnego w Szczytnie, razem ze Szczytnem, Lisewem, Płaszczycą, Pakotulskiem, Pawłówkiem i Pokrzywnicą. 📌 Ewangelicka parafia w Przechlewie prowadziła własne księgi chrztów i ślubów już od 1829 roku — daty 1889 i 1893, podawane niekiedy jako rok jej usamodzielnienia, oznaczają początki ksiąg konfirmacji i komunikantów. Własny kościół postawiła w 1911 roku; czy Zawada wtedy do niej przeszła, nie wiadomo. Przynależność prowincjonalna zmieniała się trzykrotnie: Prusy Zachodnie z rejencją w Kwidzynie do przełomu 1919/20 roku, Marchia Graniczna Poznań–Prusy Zachodnie z rejencją w Pile w latach 19…