Zalesie — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Zalesie, po niemiecku Richenwalde, po kaszubsku Zôlésé, to niewielka osada w gminie Rzeczenica w powiecie człuchowskim — w 2025 roku mieszkały tu 83 osoby. Został tu dawny cmentarz ewangelicki, ujęty w ewidencji konserwatorskiej. Według Aleksandra Klempa (1994, s. 219) około 1626–1627 roku kościół katolicki przekształcono tu w zbór, a w połowie XVII wieku świątynię przekazano katolikom; duchowni ewangeliccy nie są znani. Według pruskich ksiąg hipotecznych Zalesie dzieliło się na dwa działy: A — po braciach Danielu Laurenzu i Antonie Bernhardzie von Lemke od 1738 roku Michaela Ernsta von Wedelstaedta i jego synów; B — po Michaelu von Bornie od 1750 roku Johanna von Wedelstaedta. W wykazie wasali z 1774 roku 40-letni Johann von Wedelstädt mieszkał w Zalesiu, a jego synowie służyli w wojsku pruskim i polskim. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Richenwalde jako majątek rycerski. Notował tu 16 domów mieszkalnych i 135 mieszkańców, w tym 128 ewangelików i siedmiu katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Olszanowie (Elsenau), katolicy do parafii w Ferstnowie (Förstenau), a dzieci do okręgu szkolnego Elsenau. W wykazie gmin sporządzonym po spisie powszechnym z 1 grudnia 1885 roku Zalesie figuruje wśród obwodów dworskich powiatu (strona 164, pozycja 129). Według wykazu w obwodzie dworskim o powierzchni 919 hektarów mieszkały 134 osoby — 70 mężczyzn i 64 kobiety — w tym 80 ewangelików i 54 katolików. W obwodzie stało piętnaście budynków mieszkalnych; g…