Wrzeście (gmina Słupsk) — cmentarz ewangelicki
Freist
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- słupski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
We Wrześciu były kolejno dwa cmentarze. Pierwszy otaczał piętnastowieczny kościół; dziś na terenie przykościelnym, ogrodzonym kamiennym murem, stoi tylko jeden współczesny nagrobek: długoletniego proboszcza księdza Jerzego Liera, zmarłego w 2000 roku. Drugi, parafialny, jest czynny do dziś. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje go jako duże założenie w północnej części wsi, po wschodniej stronie drogi ku Lękwicy, wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem; wystawa o zapomnianych cmentarzach gminy Słupsk (2020) umieszcza go przy drodze ku Kępnu. Nieprzerwane użytkowanie, wraz z licznymi aktami dewastacji, sprawiło, że niezagospodarowana została tylko część południowo-zachodnia. Dokumentacja archiwalna wskazuje, że u schyłku XX wieku było tu ponad sto rozpoznawalnych miejsc pochówku, z krzyżami żeliwnymi z 1860 i 1861 roku — a na początku XXI wieku większość tych krzyży padła łupem poszukiwaczy złomu. Z pomników udokumentowanych w 1995 roku pozostały fragmenty; jeden z nich nosi tablicę z pochówkiem z 1918 roku. Od lat sześćdziesiątych XX wieku widać tu proces zawłaszczania starego cmentarza na potrzeby współczesnych pochówków: przedwojenne groby są likwidowane, a znaczące je nagrobki usuwane na zaniedbaną część po drugiej stronie alejki. Wrzeście, do 1945 roku Freist, było wsią kościelną w powiecie słupskim (Landkreis Stolp), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Notowane jest od 1285 roku, a miejsce kultu wzmiankowano tu w 1493 roku. Wieś była…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Miejscowości — audyt workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp — źródło drukowane
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013 — źródło drukowane
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, Stowarzyszenie „Słupia”, Swołowo 2020 — inwentaryzacja terenowa
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Wrzeście”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 9 (286)/2026, s. 16 — czasopismo parafialne
- R. de Malachinski, „Grabsteine auf ehemaligen deutschen Friedhöfen im Kreis Stolp in Pommern”, oprac. U. Kerntopf, Arbeitskreis Familien- und Ortsforscher Stolper Lande im Stolper Heimatkreise e.V., 2004 (stan na maj–lipiec 2004) — materiały prywatne
- trop przekazany przez Claudię Fredrich — materiały prywatne
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 961 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 170 — źródło drukowane
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912, s. 495 (hasło Freist) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.