Budowo — dawny kościół ewangelicki (Budow)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Budowie — po niemiecku Budow, w dzisiejszej gminie Dębnica Kaszubska — należy do najstarszych świątyń ziemi słupskiej. Wzniesiono go w stylu gotyckim, na fundamencie z kamieni polnych, a kościelnie wieś podlegała superintendenturze bytowskiej. Choć w 1550 roku Budowo spalono doszczętnie, kościół ocalał; poważnie ucierpiał dopiero podczas wojny trzydziestoletniej, a w 1815 roku strawił go pożar przeniesiony z pobliskiego gospodarstwa — odbudowaną świątynię poświęcono ponownie 1 grudnia 1816 roku. 📌 Patronat sprawował ród von Zitzewitz, i nie był to patronat symboliczny. Gdy w 1800 roku powoływano tu pastora Georga Jakoba Gottschlika, dokument wymienia całą ich gromadę naraz — Ottona Georga Valentina von Zitzewitz na Budowie i Łętowie, Friedricha Carla Ferdinanda, Nikolausa Ottona — obok pojedynczych przedstawicieli innych rodów. Kościół był rzeczą kilkunastu majątków jednocześnie. Lista duchownych sięga zresztą znacznie głębiej: otwiera ją Anthonius Hecht, ordynowany w 1564 roku przez Jakuba Hogensee. 🔴 Najważniejsze zdanie o tym kościele nie dotyczy jednak muru, lecz języka. Pod koniec XVIII wieku Brüggemann zapisał o Budowie: „Język kaszubski tak w tej okolicy zanika, że już tylko rzadko, wyłącznie ze względu na najstarszych mieszkańców, głosi się w nim kazania, przyjmuje spowiedź i udziela Wieczerzy Pańskiej. Po śmierci obecnego pastora Homanna i tych starych mieszkańców nabożeństwo odprawiane będzie już tylko po niemiecku”. 📌 Chodzi o tego samego księdza Georga…