Gardna Wielka — cmentarz ewangelicki przy kościele
Groß Garde
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- słupski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
W Gardnie Wielkiej były trzy cmentarze. Najstarszy, przykościelny, leży na niewielkim kolistym wzniesieniu w centrum wsi; do dziś stoją na nim postument pomnika Ferdinanda von Braunschweig, zmarłego w 1800 roku, oraz pozostałości pomnika ku czci żołnierzy poległych w pierwszej wojnie światowej. Monografia nazywa Ferdinanda von Braunschweig właścicielem ziemskim. Pagel nie zna w Gardnie Wielkiej żadnych dóbr rycerskich ani rodziny von Braunschweig, a wieś opisuje jako rybacko-chłopską z patronatem państwowym. Zachowały się też dwie granitowe płyty nagrobne z przełomu XVIII i XIX wieku — starsza z 1800, młodsza z 1805 roku, obie z grobów dziecięcych — i podstawa żeliwnego krzyża. Według portalu cmentarzy powiatu słupskiego starsza z tych płyt upamiętnia Ferdinanda von Braunschweig, sześcioletnie dziecko zmarłe 30 października 1800 roku. Znamienitszych chowano w krypcie pod ołtarzem; 3 grudnia 1937 roku wydobyto z niej siedemnaście starszych trumien i kilka młodszych — wśród nich, jak pisze Pagel, zapewne członków rodziny von Bandemer — i pochowano je na placu przykościelnym. W lipcu 1972 roku pochowano tu pierwszego powojennego proboszcza, księdza kanonika Jana Nowaka. Drugi, dziewiętnastowieczny cmentarz wiejski, urządzono w zachodniej części wsi, w niewielkim oddaleniu od drogi ku Stojcinowi, za pastwiskami i sadami; od wschodu i północy teren jest nieco wyniesiony, a wzdłuż granicy wschodniej, gdzie mieści się wejście, przetrwał graniczny drzewostan świerkowy. Trzeci, dwudz…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gardna Wielka — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — audyt workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp — źródło drukowane
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013 — źródło drukowane
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1929, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044340) — urzędowy organ konsystorza
- L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 11 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 938 — źródło drukowane
- R. de Malachinski, „Grabsteine auf ehemaligen deutschen Friedhöfen im Kreis Stolp in Pommern”, oprac. U. Kerntopf, Arbeitskreis Familien- und Ortsforscher Stolper Lande im Stolper Heimatkreise e.V., 2004 (stan na maj–lipiec 2004) — materiały prywatne
- trop przekazany przez Claudię Fredrich — materiały prywatne
- T. Urbaniak, „Gmina Smołdzino. Spotkania z historią”, Słupsk 2017 (wersja elektroniczna, Stowarzyszenie Rozwoju Turystyki Wiejskiej „Słowiniec”) — opracowanie
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 938 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 171 — źródło drukowane
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Smołdzino na lata 2024–2027, uchwała nr IX/75/2024 Rady Gminy Smołdzino z dnia 19 grudnia 2024 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2025, poz. 75, s. 48, 88 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.