Po Trójcy Świętej · tydzień 15 · kolor: zielony
Czy aktywny dziś
Nie / zniszczony / nieużywany
Powiat
słupski
Typ
Cmentarz
Denominacja
ewangelicka

Z Wikipedii (PL)

Retowo, po niemiecku Rotten, a w mowie własnych mieszkańców Rato albo Rto, leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, na wysokim południowym brzegu jeziora Gardno. Wieś wzmiankowaną w 1417 roku zamieszkiwali Słowińcy — słowiańska, luterańska grupa znad Gardna i Łebska. Własnego kościoła Retowo nie miało; obsługiwała je parafia ewangelicka w Gardnie Wielkiej (Groß Garde) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Przytoczona przez Tetznera relacja Hilferdinga z połowy XIX wieku wymienia Retowo obok Gardny Wielkiej i Wittstocku wśród rybackich wsi nad jeziorem Gardno, w których mowa słowińska utrzymała się najpełniej; sam Tetzner zapisał tu pieśni i wyliczanki od tutejszej gospodyni, pani Savallisch, a w swoim podziale gwar zaliczył Retowo — razem z Wittstockiem i Czystą (Wittbeck) — do dialektów zachodnich. Mowa ta ustępowała jednak szybko. W 1827 roku w parafii gardneńskiej zaprzestano nauki przedkonfirmacyjnej w tym języku i usunięto go ze szkoły, a nabożeństwo w mowie kaszubskiej ustało tam około 1845 roku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zastał w Retowie 39 ewangelików i ani jednego katolika, a w 1939 roku wieś liczyła 81 mieszkańców. Cmentarz założono na południe od zabudowań wsi, na planie prostokąta, z dojściem od zachodu — tak pokazuje go dziewiętnastowieczna mapa. W XX wieku powiększono go w stronę głównej drogi gruntowej i ta zachodnia część miała być rezerwą pod dalsze pochówki, ale nigdy jej nie wykorzystano. Zagospodarowana zosta…

Źródła zewnętrzne

  • Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
  • Retowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — audyt workflow
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp — źródło drukowane
  • Tetzner, Die Slowinzen; K. Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim, 2013, s. 209 (hasło „Retowo - Lotki”); Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, s. 172, poz. 102 — źródło drukowane
  • K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013 — źródło drukowane
  • F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899 — źródło drukowane
  • Messtischblatt (Topographische Karte 1:25 000), arkusz 1368 Wobesde, wyd. 1938 (zdjęcie 1891) — źródło drukowane
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. IX, hasła „Rotowo” i „Rotten” — źródło drukowane
  • Meyers Orts- und Verkehrslexikon des Deutschen Reichs, wyd. 1912 — źródło drukowane
  • Alicja Świetlicka, Elżbieta Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny, Słupsk 1998 — źródło drukowane
  • M. Drzewiecki, baza punktów GPS cmentarzy (2013 i 2015) — źródło drukowane

Połączone źródła: koscioly_json

Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.

Wpisz słowo lub temat, który Cię interesuje: