Smołdzino — cmentarz przykościelny (ewangelicki)
Schmolsin
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- słupski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz przykościelny w Smołdzinie (Schmolsin) otacza barokowy kościół z 1632 roku w zachodniej części wsi. Ogrodzono go i wzmocniono kamiennym murem. Jest mocno zdewastowany; zachowały się na nim nieliczne ślady: mogiła rodzinna wyznaczona żeliwnym, ażurowym ogrodzeniem, krzyże żeliwne i kamienne — najstarszy z 1867 roku — oraz granitowy nagrobek żony pastora Bartelta, zmarłej w 1929 roku. Wszystkie pierwotne elementy zgromadzono dziś we wschodniej części założenia. Cmentarz figuruje w gminnej ewidencji zabytków, nie w rejestrze. Tomasz Urbaniak zalicza cmentarze przykościelne w Smołdzinie i w Gardnie Wielkiej do najstarszych miejsc pochówku w gminie. Najstarsza nekropolia Smołdzina, z XIV i XV wieku, leżała na stoku Rowokołu przy kaplicy świętego Mikołaja (według Norberta Buskego: Maryi). Druga, powstała po 1534 roku wraz z Reformacją, to cmentarz przykościelny — przeniesiony pod nowy kościół przy jego budowie w 1632 roku. Trzecią, wiejską, założono w drugiej połowie XIX wieku obok dzisiejszego cmentarza katolickiego; monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego pisze, że cmentarz wiejski służy do dziś jako parafialny. Kaplica, którą S. Tessen wzniósł w Smołdzinie i poświęcono w 1582 roku, stała być może w miejscu, które pod koniec XIX wieku zajmowały obory gospodarstwa plebańskiego. W XVIII wieku miejsce to nazywano „starym cmentarzem” (der alte Kirchhof). Smołdzino oddzielono od parafii w Gardnie według Heydena 15 września 1631 roku, według Tetznera 21 lipca 1590 ro…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Smołdzino — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, hasło „Smołdzino” — źródło drukowane
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013 — źródło drukowane
- Z. Szultka, „Die Reformation und ihre Bedeutung für die pommerschen Kaschuben” (1991), przedruk w: K.-D. Kreplin (oprac.), „Reader Kaschuben”, t. 4: Kirchen- und Sprachgeschichte — artykuł naukowy (przedruk)
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1932, 1937 — organ urzędowy konsystorza
- L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 25 — źródło drukowane
- T. Urbaniak, „Gmina Smołdzino. Spotkania z historią”, Słupsk 2017 (wersja elektroniczna, Stowarzyszenie Rozwoju Turystyki Wiejskiej „Słowiniec”) — opracowanie
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 939–940 — źródło drukowane
- N. Buske, „Die Marienkapellen auf dem Gollen, dem Revekol und dem Heiligen Berg bei Pollnow”, „Baltische Studien”, Neue Folge 56 (1970), s. 36–37 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 172 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II, Stettin 1912, hasło Schmolsin, s. 511 — źródło drukowane
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Smołdzino na lata 2024–2027, uchwała nr IX/75/2024 Rady Gminy Smołdzino z dnia 19 grudnia 2024 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2025, poz. 75, s. 48, 89 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.