Sominy — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Sominy — po niemiecku Sommin, po kaszubsku Sominë — leżą nad Jeziorem Somińskim, w źródliskowym obszarze Brdy, na ziemi bytowskiej. To jeden z ośrodków fenomenu Kaszubów ewangelickich: wieś miała własny kościół ewangelicki, a katolicy należeli do parafii w Ugoszczy. W południowej, w większości katolickiej części powiatu bytowskiego była pod tym względem wyjątkiem — monografia powiatu wydana w 1938 roku, która zestawiła stosunki wyznaniowe w trzech przekrojach, podaje dla 1810 roku siedmiu katolików na 113 mieszkańców, czyli sześć procent, dla 1855 roku 49 katolików, czyli piętnaście procent, a dla 1936 roku 112, czyli trzydzieści jeden procent. 🔴 Liczba mieszkańców z 1810 roku nie daje się pogodzić z wizytacją z 1780 roku, która wykazała tu 231 osób. Zachowany drewniany kościół, dziś rzymskokatolicki pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski, wzniesiono w latach 1756–1757 jako ewangelicki; postawił go cieśla Westphal z Bytowa. Remontowano go w latach 1910–1911, a w 1960 roku wpisano do rejestru zabytków. 🟡 Numer wpisu podawany jest dwojako: A-155 albo A-155; nie rozstrzygnięto też, dlaczego *Słownik geograficzny* nazywa tutejszą świątynię ewangelicką „dawniej katolicką”, skoro zbudowano ją dla ewangelików. 📌 Samodzielności parafialnej Sominy doczekały się jednak dopiero sto lat po zbudowaniu kościoła. Ernst Müller zapisuje, że przez długi czas obsługiwał je drugi duchowny z Bytowa; zgodą Naczelnej Rady Kościelnej z 11 listopada 1852 roku ustanowiono tu osobny wikariat paraf…