Kramarzyny — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Kramarzyny — po niemiecku Kremerbruch, po kaszubsku Kramarzënë — leżały przed 1945 rokiem w Kreis Rummelsburg, czyli w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, przy bitym trakcie z Bytowa do Miastka, blisko granicy Prus Zachodnich. 🟡 Hasło *Słownika geograficznego* zalicza wieś do powiatu bytowskiego; rozbieżności nie rozstrzygnięto. Ten sam Słownik przechował obraz jej dawnej biedy: przed wojną stały tu huty szklane, wieś była obsadzona, a czynszu z hut przychodziło pięćdziesiąt florenów; w zapisie z 1656 roku wszystko już puste, siedzą tylko dwaj ogrodnicy-hutnicy, którzy od czasów polskich dzierżawią świeżo okopaną rolę. Wokół rozciągał się bór milę długi i szeroki, z dębami, bukami i sosnami, a w tym borze — jak zanotowano — mieszkał jakiś Puttkamer. Wieś była w przewadze ewangelicka, zamieszkana między innymi przez Kaszubów ewangelickich. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył tu 431 ewangelików i 38 katolików; ewangelicy należeli do parafii w Wałdowie (Waldow), katolików spis odsyłał do odległej parafii w Borzyszkowach, już w Prusach Zachodnich. *Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon* notuje 689 mieszkańców około 1905 roku; 🟡 różnicy między tymi liczbami nie wyjaśniono — dla Kramarzyn spis z 1895 roku ma tylko jedną pozycję. Około 1900 roku, przy przebudowie granic rozległej parafii tuchomskiej, utworzono w Kramarzynach odrębną gminę kościelną i przyłączono do niej Lonken oraz Groß i Klein Glißow. Kościół ewangelicki stanął jednak dopiero n…