Objazda — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Drugi cmentarz w Objaździe (niem. Wobesde) to nowsza nekropolia założona w XIX wieku na wzniesieniu na zachód od kościoła, gdy zwyczajem epoki zaczęto zakładać miejsca pochówku poza otoczeniem świątyni. Wieś przez stulecia była luterańska – jeszcze do około 1830 roku ewangeliccy duchowni głosili tu kazania po kaszubsku, a w 1940 roku wszyscy mieszkańcy deklarowali wyznanie ewangelickie – toteż spoczywali tu przedwojenni, niemieccy parafianie. Na zachodniej skarpie zachował się wzniesiony w 1920 roku pomnik poległych w I wojnie światowej, dzieło prof. Karla Sandtrocka z Hildesheim, ze stylizowanymi herbami Pomorza i Prus oraz nazwiskami poległych z Objazdy i Dębiny, a nieopodal granitowy obelisk i tak zwany kamień Hindenburga. Cmentarz pozostaje czynny: w trakcie powojennego porządkowania pod nowe pochówki dawne mogiły uległy likwidacji, lecz wśród grobów z lat sześćdziesiątych ocalało miejsce spoczynku ewangelika Otto Bartza, rybaka z Rowów, pochowanego przez polskich osadników, których uczył rzemiosła rybackiego – ślad ludzkiej wdzięczności, jaki przetrwał zmianę epok.