Główczyce — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Główczyce, do 1945 roku Glowitz, były wsią parafialną w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; około 1905 roku liczyły 666 mieszkańców. Do 1945 roku wieś i parafia były ewangelickie — luteranami było około 98 procent mieszkańców. Parafia, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, sięga tu początków Reformacji: matrykułę spisano w 1577 roku, wtedy też powołano pastora Johanna Schwartza, a pierwszą świątynię wzmiankowano w tym samym roku — spłonęła w 1662. Obecny kościół neogotycki, fundacji rodu von Puttkamer, wznoszono w latach 1881–1891 i poświęcono 24 września 1891 roku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku liczył wieś i majątek osobno: w gminie wiejskiej mieszkało 345 ewangelików, w obwodzie dworskim 389 ewangelików i jeden katolik; ewangelicy z obu wierszy należeli do miejscowej parafii. Główczyce leżały w rdzeniu ziemi słowińskiej i dłużej niż gdziekolwiek w okolicy trzymało się tu słowo słowiańskie. „Miejscowy kościół ewangelicki jest jedynym w tamtych stronach, w którym odbywają się jeszcze polskie kazania” — notuje *Słownik geograficzny*, dodając, że „wieś sama przeważnie zniemczona, starzy tylko mówią po kaszubsku”. W 1879 roku do komunii przystąpiło tu 5256 osób po niemiecku i 125 po polsku. Wśród duchownych parafii najdłużej zapamiętano Petrusa Schimansky'ego: przysłano go w 1733 roku z rozkazu króla Fryderyka Wilhelma I, ponieważ patroni nie potrafili uzgodnić wyboru; z początku prześladowany przez okoliczną szlachtę, z czasem zyskał jej…