Zagórzyca — cmentarz przykościelny (Sageritz)

Z Wikipedii (PL)

Zagórzyca, po niemiecku Sageritz, była wsią królewską w urzędzie słupskim, w powiecie słupskim, rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Kościół stał tu od średniowiecza, a od Reformacji był kościołem macierzystym samodzielnej parafii w synodzie słupskim staromiejskim, z prawem prezenty w ręku panującego. Wykaz duchownych otwiera Johann Driese, który według matrykuły z 24 lipca 1590 roku sprawował urząd już od dwudziestu dziewięciu lat, a więc mniej więcej od 1561 roku. Obecną murowaną świątynię wzniesiono w latach 1830–1844 i przebudowano na początku XX wieku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zastał w Zagórzycy 573 ewangelików i dwunastu Żydów, katolika zaś ani jednego; urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy mieściły się w Machowinie. Cmentarz rozłożył się w samym sercu wsi, wokół kościoła. Miał kształt nieregularny i był gęsto zapełniony krzyżami znaczącymi mogiły, z których wiele otaczały żeliwne, ażurowe ogrodzenia. Po 1945 roku kościół i otaczający go cmentarz przejęła parafia rzymskokatolicka, a teren oczyszczono z nagrobków; pozyskany kamień posłużył do wzniesienia muru opasującego świątynię. Przetrwały jednak dwie bramy wejściowe z datami 1924 i 1936 oraz fragment krzyża z grobu naczelnika gminy Reinholda Wenzlaffa, pochowanego w 1944 roku. Pamięć dawnych mieszkańców utrwala granitowy pomnik ku czci spoczywających tu w latach 1485–1948, z trójjęzyczną — niemiecką, polską i angielską — inskrypcją wymieniającą wsie należące do parafii. Część dawnego cmentarza,…