Mątowy Małe — cmentarz mennonicki (Klein Montau)

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz mennonicki w Mątowach Małych leży na uboczu, w niewielkim lesie na wschód od wsi, przy granicy z Pogorzałą Wsią, koło drogi z Miłoradza do Piekła. Zachowały się dwie stele, dwa groby w betonowych obramieniach, tablica bez danych i relikty sześciu nagrobków. W tej grupie czytelny pozostał zdobny nagrobek Marii Dÿck (1829–1857) z inskrypcją w piśmie gotyckim. Nekropolia jest nieczynna i przetrwała w stanie szczątkowym. W źródłach nie znaleziono, do której gminy mennonickiej należeli tutejsi wierni ani jakiego była ona nurtu. Mątowy Małe, do 1945 roku Klein Montau, leżą w delcie Wisły. Wieś należała do powiatu malborskiego w Prusach Zachodnich, w 1920 roku weszła do Wolnego Miasta Gdańska jako część powiatu Großes Werder, a w latach 1939–1945 znalazła się pod administracją niemiecką. Była dawniej folwarkiem ekonomii malborskiej; Słownik geograficzny wylicza przy niej wybudowania Kłosowo i Cygany oraz leśnictwo Mątowy, 22 posiadłości włościańskie i 17 zagród na 111 włókach i 10 morgach obszaru. Tak samo — jako „Kl. Montau, Klossowa, Ziganen” — ujmuje wieś urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku. Notuje on łącznie 547 mieszkańców: 126 luteranów, 397 katolików i 24 mennonitów, a przynależność parafialną luteranów określa słowami „theils nach Wernersdorff, theils nach Kunzendorff, theils nach Altmünsterburg”. W 1869 roku urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej notował w *Klein Montau* 49 budynków mieszkalnych i 535 mieszkańców, w tym 106 ewangelików, 393 …