Lichnowy — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Lichnowach, po niemiecku Groß Lichtenau, leży w południowej części wsi, przy ulicy Wiatracznej, na działce 71, i jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Jest dziś zdewastowany, z częściowo zachowanym starodrzewem alei. Na 1 października 2022 roku Urząd Gminy Lichnowy, Stowarzyszenie „Malbork wczoraj i dziś” i Stowarzyszenie Historyczne „Żuławiak” zapowiedziały akcję porządkową z zamiarem odtworzenia cmentarza albo urządzenia lapidarium. Wspólnota ukształtowała się w 1602 roku i w tym samym roku powołała pierwszego duchownego — Nikolausa Weismanna (u Harnocha: Weißmann) z Uffenheim we Frankonii. Według Abrahama Hartwicha i Agathona Harnocha w 1609 roku wypędzono go, jak zapisano, dla Ewangelii. Hermann Freytag podaje przebieg inaczej: nękany przez katolików i skłócony z częścią własnej gminy, duchowny sam starał się w 1608 roku o inną posadę; 28 kwietnia 1608 roku powołano go do Kobbelgrube, a 30 listopada 1609 roku wprowadzono na probostwo w Koźlinach (Güttland). Nabożeństwa odprawiano najpierw w domu prywatnym. Na Żuławach Malborskich kościoły ewangelickie budowali i utrzymywali gospodarze — posiadacze gospodarstw na prawie chełmińskim — z własnych środków, wraz z plebaniami i szkołami kościelnymi. Na mocy przywileju z 1633 roku gospodarze powoływali swoich duchownych i kościelnych oraz zapewniali im pensje. Formę tę nazwano patronatem wolno-chełmińskim (*freiköllmisches Patronat*). Bernhard Schmid zapisał, że po pierwszej wojnie szwedzkiej, w…