Nowa Cerkiew — cmentarz ewangelicki (nieistniejący)
Neukirch
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Nowa Cerkiew w gminie Morzeszczyn, po niemiecku Neukirch, leży na Kociewiu pod Pelplinem, w dawnym powiecie starogardzkim (Kreis Preußisch Stargard). Nazwa powtarza się na Pomorzu co najmniej trzykrotnie: druga Nowa Cerkiew leży na Żuławach w gminie Ostaszewo i ma zachowany teren dawnego cmentarza ewangelickiego z aleją, trzecia — Nowa Cerkiew Królewska — w gminie Chojnice. W tej ostatniej ewidencja zabytków notuje dawny cmentarz ewangelicki; 30 września 1921 roku naliczono w niej 560 osób, w tym 27 ewangelików, przy 288 mieszkańcach narodowości niemieckiej. Cmentarza ewangelickiego ewidencja zabytków w Nowej Cerkwi kociewskiej nie zna. Wymienia tu sześć obiektów — cmentarz przykościelny z ogrodzeniem i bramą, kaplicę i kapliczkę na nim, cmentarz parafialny z ogrodzeniem, bramą i układem zieleni, kapliczkę na tym cmentarzu oraz cmentarz pocholeryczny z kapliczką — i żadnego z nich nie opisuje jako ewangelicki, choć w tej samej gminie oznacza tak nekropolie w Borkowie, wsi tejże parafii, i w Lipiej Górze. Istnienia odrębnego cmentarza ewangelickiego w Nowej Cerkwi nie potwierdzono. Arkusz Messtischblattu w skali 1:25 000 numer 2177 (Bobau, wydanie 1910): wskazany punkt wypada na południowym skraju zabudowy Neukirch, a wschodnia część wsi wychodzi poza ramkę arkusza. Teren, na którym stoi wieś, nabyli cystersi pelplińscy na mocy przywileju Mściwoja II z 1274 roku, a w 1302 roku opat Henryk z Hadersleben wydał ją na prawie chełmińskim. Pierwotny obszar liczył 56 włók chełmińsk…
Źródła zewnętrzne
- Cmentarz ewangelicki w Nowej Cerkwi — GOK Chojnice — kwerenda workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885 Pr. Stargard 32/36 i 36/101; Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej (spis z 1921 roku)i 844; Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy gmina Morzeszczyn (12 wierszy) — źródło drukowane
- Wizytacje archidiakonatu pomorskiego biskupa Hieronima Rozrażewskiego z lat 1583–1599, „Fontes” Towarzystwa Naukowego w Toruniu, zeszyt I, s. 161–162, oraz indeks miejscowości w zeszycie III — źródło drukowane
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, stan na 30 czerwca 2026 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Preußisch Stargard, s. 32 poz. 36 i s. 36 poz. 101 — źródło drukowane
- Wizytacje archidiakonatu pomorskiego biskupa Hieronima Rozrażewskiego z lat 1583–1599, „Fontes” Towarzystwa Naukowego w Toruniu — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — WEZ gminy Morzeszczyn (WEZ/WUOZ 2026-08-29) — źródło drukowane
- Wykaz zabytkowych cmentarzy gminy Chojnice — Gminny Ośrodek Kultury w Chojnicach — źródło drukowane
- Wojewódzka ewidencja zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, arkusz gminy Morzeszczyn (stan 29 VIII 2026) — źródło drukowane
- Messtischblatt 1:25 000, arkusz 2177 Bobau, wydanie 1910 — źródło drukowane
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Pr. Stargard” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 3), Danzig 1885 — inwentarz zabytków
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.