Mały Garc — cmentarz ewangelicki
Klein Gartz
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Mały Garc (po niemiecku Klein Gartz) leży w gminie Subkowy w powiecie tczewskim, na wysokim brzegu Wisły. Od strony rzeki ciągnęła się dawniej jej łacha zwana Słońce, a z pól wsi wytryskała struga Bystrzyca. Po dawnej wspólnocie ewangelickiej został tu sam cmentarz, dziś nieczynny — jeden z ciągu poewangelickich cmentarzy nadwiślańskich gminy Subkowy, obok cmentarzy w Subkowach, Wielkiej i Małej Słońcy oraz Wielgłowach. Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia go pod pozycją 62 jako dawny cmentarz ewangelicki; nie podaje daty założenia, powierzchni ani numeru działki. Do 1920 roku wieś należała do powiatu tczewskiego (Kreis Dirschau) w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie, a przed utworzeniem tego powiatu w 1887 roku — do starogardzkiego; tak też, jako wieś powiatu starogrodzkiego, zapisuje ją *Słownik geograficzny*. W latach 1920–1939 leżała w granicach II Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim, na obszarze zwanym korytarzem; od 1939 do 1945 roku była pod okupacją niemiecką. Wieś była osadą prastarą — nazwa znaczy tyle co gród, a dokumenty wspominają dwa stare grody: jeden na wzgórzu, drugi na łęgach przy Wiśle. Najstarszy ślad w dokumentach prowadzi do cystersów w Pelplinie. W 1282 roku dobra te posiadał szlachcic Jan Przyprok, który zapisał je cystersom w Pelplinie, a donację potwierdził tego samego roku książę pomorski Mściwój II. Wizytacja archidiakonatu pomorskiego z czasów biskupa Hieronima Rozrażewskiego wymienia Mały Garc jako *praedium monasterii Pepline…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gmina Subkowy — Cmentarz ewangelicki w Subkowach — kwerenda workflow
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 204, pozycja 68 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 68 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes”, Prusy Zachodnie, 1909, s. 38 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 28 — źródło drukowane
- „Księga Adresowa Obywateli Ziemskich Rzeczypospolitej Polskiej”, 1923, s. XXXV — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1937 nr 10 poz. 74, pozycja 211 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1938 nr 9 poz. 56, pozycja 102 — źródło drukowane
- „Pomorski Dziennik Wojewódzki” 1938, nr 16 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1186 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 71 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.