Główczewice — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Główczewice w gminie Brusy leżą w północnej części dawnego powiatu chojnickiego, tuż przy granicy powiatu kościerskiego, w okolicy lesistej i piaszczystej, o jedną szóstą mili od bitego traktu chojnicko-kościerskiego. Wieś wspomniano w dokumencie z 1294 roku. *Słownik geograficzny* opisuje ją jako rycerskie dobra w drobnych udziałach: 2825 mórg obszaru, 52 budynki, w tym 23 domy mieszkalne, 205 katolików i 18 ewangelików. Parafia była w Leśnie, szkoła w Raduniu w powiecie kościerskim, poczta w Brusach. Ta garstka ewangelików mieszkała na obszarze osiemnasto- i dziewiętnastowiecznego osadnictwa niemieckiego na Zaborach, gdzie wsie zakładały domy modlitwy i cmentarze. 📌 Po roku 1920 nie została z niej ani jedna osoba: pierwszy spis powszechny Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, wykazał w Główczewicach 336 mieszkańców — 164 mężczyzn i 172 kobiety — z których wszyscy podali wyznanie rzymskokatolickie i narodowość polską. 🟡 Samego cmentarza nie potwierdza dotąd żadne źródło — nie wiadomo nawet, czy kiedykolwiek istniał. *Źródła: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 września 1921 roku); Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa.*