Żarnowska — cmentarz ewangelicki
Lebafelde (do ok. 1925 Czarnowske/Sarnowske; pol. dawniej Czarnowska)
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Żarnowskiej (po niemiecku Lebafelde, wcześniej Sarnowske i Czarnowske) leży na skraju wsi, przy drodze gruntowej do Kluk, i zajmuje 0,3 hektara. Założono go wraz z pierwszym pochówkiem: 16 marca 1782 roku zmarł w wieku 72 lat Christian Schooth, którego pochowano 19 marca. Według opracowania Marka Drzewieckiego obok cmentarza wzniesiono niewielki kościół, który służył zarazem za kaplicę cmentarną. Ostatni pochówek odbył się w 1957 roku. Po 1945 roku, gdy ludność niemiecką wysiedlono, nekropolia przez długie lata niszczała i zarosła samosiejkami. Wiosną 2007 roku środkami i siłami stowarzyszenia dawnych mieszkańców Łeby (Bund der Lebaer) cmentarz oczyszczono i uporządkowano: wycięto samosiejki, odkopano nagrobki, ustawiono krzyże, a odnalezione żeliwne tablice po konserwacji umocowano na ścianie kościoła. Z krzyży, tablic i epitafiów znane są nazwiska kilkudziesięciu pochowanych, najczęściej z rodzin Bock, Piotraschke, Gnadt i Gromoll. Wieś leży 4 kilometry na południowy zachód od Łeby, nad jeziorem Łebsko, w dawnym powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg i. Pom.) w prowincji Pomorze. Założyli ją około 1748 roku dwaj bracia, Martin (1709–1799) i Christian Schoth, po polsku Szotowie — trudno ich jednak nazwać kolonizatorami, bo pochodzili z Łącka po drugiej stronie jeziora, na Mierzei Łebskiej. Według „Lauenburger Zeitung” z 1937 roku o osadzie — nazwanej tam jej wcześniejszą nazwą Czarnowske — po raz pierwszy słyszano w 1747 roku, a więc rok przed przybyciem…
Źródła zewnętrzne
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — opracowanie
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895 — źródło drukowane
- F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899 — źródło drukowane
- Claudia Fredrich (Bund der Lebaer e.V.), „Im Schatten der alten Bäume: der Friedhof von Lebafelde”, relacja z podróży VI 2026, przekazana 8 X 2026 — relacja
- „Gedenkstätte Friedhof Czarnowske-Lebafelde. Dokumentation”, oprac. dla Bund der Lebaer e.V., stan na październik 2007 (zdjęcia S. Greinke, C. Fredrich, K. Bohl), za: W. Gillmann, kronika miasta Łeby, i księgi kościelne Łeby — materiały prywatne
- materiały przekazane autorowi atlasu przez Claudię Fredrich 6 października 2026 roku — materiały prywatne
- Claudia Fredrich, zestawienie „Friedhöfe Kirchengemeinde Leba v. 1939” (stan na 2017–2018) wraz z dołączonymi notatkami, przekazane autorowi atlasu 6 października 2026 roku — materiały prywatne
- Claudia Fredrich (Bund der Lebaer), korespondencja z autorem atlasu, 6 października 2026 roku — materiały prywatne
- kopie przekazane przez Claudię Fredrich 6 października 2026 roku — materiały prywatne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.