Konarzyny — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Konarzyny (po niemiecku Groß Konarczyn) leżą dziś w powiecie chojnickim, a w czasach pruskich należały do powiatu człuchowskiego w Prusach Zachodnich. Ewangelicy stanowili tu mniejszość — i to mniejszość, która z pokolenia na pokolenie topniała. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku prowadził wieś dwoma osobnymi wierszami, bo wykaz dzielił każdy powiat na gminy wiejskie i obwody dworskie. W gminie wiejskiej naliczono 620 mieszkańców: 431 katolików, 164 ewangelików i 4 osoby wyznania mojżeszowego (strona 158, pozycja 34). Obwód dworski o tej samej nazwie, wpisany na stronie 162 pod pozycją 104, liczył 265 osób, w tym 200 katolików i 65 ewangelików. Proporcja wyznań była więc w obu wierszach zbliżona, choć dwór był od wsi blisko trzykrotnie mniejszy. Kościół katolicki stał na miejscu, ewangelicy jeździli natomiast do Sąpolna (Sampohl), gdzie mieściła się ich parafia — ta sama, do której należało sąsiednie Konarzyńskie i kilka okolicznych osad. Zestawienie sporządzone przez Benedykta Reszkę według stanu z 1 grudnia 1910 roku daje w Konarzynach 626 mieszkańców, z czego 135 ewangelików, a w sąsiednim Konarzyńskim (Klein Konarczyn) — 135 mieszkańców i 42 ewangelików; na 1 stycznia 2007 roku wieś liczyła 522 osoby. 📌 Wcześniejsze dzieje tłumaczą, dlaczego wspólnota była tu tak nieliczna. Benedykt Reszka pisze, że od 1620 roku na parafie dekanatu człuchowskiego zaczęli oddziaływać misjami jezuici z Chojnic, a chojnickie gimnazjum jezuickie kształciło młodzież szlachecką i mieszczań…