Mokre — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Mokre, po niemiecku Mockrau, leży w powiecie chojnickim, w gminie Czersk — i było ośrodkiem, do którego zjeżdżali ewangelicy z całej okolicy. 📌 Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wskazuje Mokre jako parafię ewangelicką trzydziestu ośmiu miejscowości powiatu chojnickiego, od Czerska i Karsina po Wiele i Legbąd. Samo Mokre liczyło wtedy 334 mieszkańców, wśród nich 119 ewangelików i 211 katolików. To tłumaczy, dlaczego wieś tej wielkości ma cmentarz ewangelicki datowany na XVIII wiek: chowano na nim nie tylko własnych zmarłych. 📌 Katolicka strona wsi miała tu tylko kaplicę prywatną, i to nie własną: wizytacja zapisała, że stała ona we wsi, odłączona od dworu, a Mszę odprawiano w niej za papieskim indultem wystawionym dla Mikołaja Pawłowskiego, sędziego człuchowskiego — tego samego, który wybudował kaplicę w pobliskich Odrach. Fankidejski liczy tę kaplicę wśród utraconych: parafia Mokre straciła dwie, obie mniej znaczne. Cmentarz przetrwał, bo zmienił gospodarza, nie przeznaczenie. Dziś jest użytkowany jako rzymskokatolicki i tak też opisuje go gminna ewidencja zabytków Czerska — pod pozycją 214, pod adresem Mokre 3A, o powierzchni 0,94 hektara. *Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, oprac. Königliches statistisches Bureau; gminna ewidencja zabytków gminy Czersk, poz. 214; wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i k…