Orłowskie Pole — cmentarz mennonicki

Z Wikipedii (PL)

Orłowskie Pole, po niemiecku Orlofferfelde, leży w gminie Nowy Dwór Gdański, w powiecie nowodworskim, na Żuławach. Tutejszy cmentarz mennonicki przylegał od północy do wiejskiego domu modlitwy; tak opisał go Bernhard Schmid w inwentarzu zabytków powiatu malborskiego („Nördlich schließt sich der Kirchhof an”). Na arkuszu 1780 Tiegenhof mapy topograficznej w skali 1:25 000, w wydaniu z 1910 roku, podpis „Mennoniten-Bethaus” stoi przy zabudowaniu w tym miejscu. W tej podziałce arkusz nie pokazuje sygnatur cmentarnych. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Nowy Dwór Gdański na lata 2022–2025 podaje, że nekropolie mennonickie wraz z Domami Modlitwy powstawały od drugiej ćwierci XVIII wieku, między innymi w Orłowskim Polu. W 1751 roku zbudowano tu mennonicki dom modlitwy: z bali, na wysokim cokole z kamienia polnego, o wymiarach około 12,0 na 24,5 metra. W szczycie południowym domu modlitwy mieściły się mieszkanie i izba starszych, a dach kryto holenderską dachówką. Zbór należał pierwotnie do samodzielnej gminy fryzyjskiej, a z gminą lubieszewską połączono go w 1882 roku. Od wschodu przylegał do niego bardzo obszerny podjazd ze słupami do przywiązywania zaprzęgów. Schmid zapisał, że cmentarz, mało obsadzony, lecz dobrze utrzymany, z licznymi kamiennymi pomnikami, sprawia wrażenie poważne i wzruszające. Na cmentarzu stały według Schmida liczne drewniane oraz kamienne stele nagrobne starszego rodzaju. Zwracał uwagę, że im bliżej Żuław, tym staranniej dbano o groby: sadzono nisk…