Orłowskie Pole — cmentarz (mennonickie)

Z Wikipedii (PL)

Orłowskie Pole, po niemiecku Orlofferfelde, w gminie Nowy Dwór Gdański, w powiecie nowodworskim, było jedną z tych żuławskich wsi, gdzie sąsiadowały ze sobą trzy wyznania. Ze 235 mieszkańców policzonych w 1885 roku 125 było ewangelikami, 38 katolikami, a 72 — czyli niemal co trzeci mieszkaniec — zapisano jako innych chrześcijan, na Żuławach zwykle mennonitów. Parafie ewangelicka i katolicka mieściły się w Lubieszewie; ewangelicy podlegali wówczas parafii w Ladekopp, czyli właśnie tam. Tak liczna społeczność mennonicka miała własny dom modlitwy: zbudowany w 1751 roku, z bali, na wysokim cokole z kamienia polnego, o wymiarach około 12,0 na 24,5 metra, kryty holenderską dachówką, z mieszkaniem i izbą starszych w szczycie południowym. 📌 Zbór należał pierwotnie do samodzielnej gminy fryzyjskiej — mennonici dzielili się na fryzyjskich i flamandzkich — a z gminą lubieszewską połączono go dopiero w 1882 roku. Od wschodu przylegał do niego bardzo obszerny podjazd ze słupami do przywiązywania zaprzęgów. 🔴 Gdzie dokładnie leżał cmentarz, źródła mówią różnie. Bernhard Schmid w inwentarzu zabytków powiatu malborskiego umieszcza go tuż przy zborze, od strony północnej; opisywany tutaj cmentarz stoi około 1,1 kilometra od domu modlitwy. Albo są to dwa różne założenia, albo jedno z tych położeń jest błędne. Sam cmentarz doczekał się opisu z pierwszej ręki. Schmid zapisał, że mało obsadzony, lecz dobrze utrzymany, z licznymi kamiennymi pomnikami, działa poważnie i wzruszająco, i że stały n…